Restoran işletmelerinde satın alma sorumlularının coğrafi işaretli ürün algısı ve satın alma davranışlarının değerlendirilmesi: İzmir örneği

Artan nüfusun gıda ihtiyacına cevap vermek için geliştirilen seri üretim ve pazarlama teknikleri, katkı maddelerinin, hormonların, genetiği değiştirilmiş organizmaların (GDO) ve salgın hastalıkların da hayatımıza girmesine neden olmuştur. Dolayısıyla güvenilir gıdaya ulaşmak için bilinçlenen tüketiciler, gastronomide "Slow Food", "Farm to Table", organik gıda, yerel ürün ve natüralizm gibi seçeneklere yönelmiştir. Bu noktada küresel bir yerelleşme hareketi olan ve yöresel ürünlerin geleceğini garanti altına alan coğrafi işaret kavramı da öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı, restoranlardaki satın alma sorumlularının coğrafi işaret sistemi hakkındaki bilgi düzeylerini ve satın alma davranışlarını değerlendirmek, coğrafi işaretli ürünlerin restoranlardaki kullanımını inceleyerek avantajlarını ve dezavantajlarını ortaya koymaktır. Bu kapsamda İzmir'in farklı ilçelerindeki 21 restoranın satın alma sorumlularıyla yüz yüze mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemiyle yorumlanmış, literatürdeki bilgilerle karşılaştırılmıştır. Bulgular, satın alma sorumlularının coğrafi işaretler hakkında bilgi sahibi olduğunu, ancak mevcut düzenlemeler ve denetim eksikliği sebebiyle logo kullanımına güven duymadığını göstermiştir. Restoranlarda 53 adet coğrafi işaretli ürün tespit edilmiştir. Satın alma sorumlularının bu ürünleri tercih etme sebebi işletmeye kaliteli bir imaj sağlaması, kalite ve lezzete bağlı olarak müşteri sayısını artırması, yerli üreticiye ve ülke ekonomisine katkı vermesi olmuştur. Coğrafi işaretli ürünleri tercih etmeyenler ise güvenirlik, ulaşılabilirlik, mevsimsellik, fiyat, yerel amatör tedarikçi ile restorana bağlı problemleri ileri sürmüştür. Tüketicilerin bilmediği ürünü almayacağı varsayılarak, talebi artırmak için ilk koşulun coğrafi işaretli ürünleri tanıtmak ve ulaşılabilir kılmak olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Coğrafi İşaret, Mahreç, Menşe, Yerel Ürün, Restoranlarda Satın Alma