Çevre mühendisliği araştırma laboratuvarlarında biyolojik risk etmenlerinin tespiti için risk analizi ve yönetimi

İş kazaları ve meslek hastalıkları hızlı bir şekilde artmaktadır. Buna paralel olarak insanların iş sağlığı ve güvenliği farkındalıkları da artmakta ve gerekli önlemlerin alınmasının önemi açıkça görülmektedir. İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuat değişerek önemli zorunluluklar gelmiştir. Artık kamu kuruluşlarının da iş sağlığı ve güvenliği sistemini kurmaları ve uygulamaları zorunlu hale gelmiştir. Bünyesinde laboratuarlar bulunduran bölümlerde iş sağlığı ve güvenliği önlemleri daha büyük bir öneme sahiptir. Çalışanların yanı sıra öğrencilerin de güvenliğini sağlamak amacıyla öncelikle ortamda bulunan tehlikeler ve bunlardan kaynaklı risklerin belirlenmesi gerekmektedir. Çevre Mühendisliği laboratuvarlarında direkt olarak toprak, atıksu, katı atık, atıksu çamuru gibi biyolojik materyaller ile çalışılmaktadır. Bu sebeple bu tez kapsamında Çevre Mühendisliği Laboratuvarlarındaki biyolojik risk etmenlerinin belirlenebilmesi ve biyolojik etkenlerin diğer etkenler arasındaki önemi ve yerinin anlaşılabilmesi amaçlanmıştır. DEÜ risk değerlendirme yöntemi ve HTEA laboratuvarlardaki riskleri belirlemek için kullanılmıştır. Ayrıca çalışanlara ve laboratuvar yöneticilerine anket uygulanmıştır. Sonuç olarak, DEÜ risk değerlendirme yönteminin var olan durumu değerlendirdiği tespit edilmiştir. Bu yöntem çalışanların tehlikeye maruz kaldıkları süreyi ve alınan önlemlerin olumlu etkisini dikkate almaktadır. Diğer bir yandan, HTEA riskleri sanki hiçbir önlem yokmuş gibi değerlendirmektedir. Ayrıca çalışanlar en fazla çalışma koşulları için yüksek risk algısına sahiptirler. Benzer şekilde çalışma koşulları sorunları her iki risk değerlendirme yöntemiyle çok önemli olarak değerlendirilmiştir. Çalışanların yüzde 60'ı biyolojik ve ergonomik riskler için yüksek algıya sahiptir. Bunun yanında biyolojik ve ergonomik riskler DEÜ risk değerlendirme yöntemiyle önemli, HTEA ile çok önemli olarak değerlendirilmişlerdir. Fiziksel, kimyasal ve psikososyal riskler için düşük ve yüksek algıya sahip olan çalışan sayıları eşittir. Özetle çalışanların riskler hakkında bir farkındalıkları vardır ancak bu bütün çalışanlar için geçerli değildir. Bunun nedeni çalışanların risklerin neler olduğunu bilmemesi veya riskleri bildiklerini varsaymaları olabilir. Risk değerlendirmenin sonunda kimyasal ve biyolojik risklerin çevre mühendisliği laboratuvarlarında daha fazla öneme sahip oldukları anlaşılmıştır.