Risksiz faiz oran ve Beta üzerine denemeler

Risksiz faiz oranı, modern finans alanında sıklıkla başvurulan bir parametredir. Gerçekleştirilen çalışmalar incelendiğinde risksiz oran seçiminde farklı yaklaşımların benimsendiği göze çarpmaktadır. Bu farklılığın temelinde, yatırımcıların risk algısı, kullanılan modelleme dönemi ve piyasa koşulları gibi faktörler yer alabilmektedir. Referans noktası olarak belirlenen risksiz oran seçimindeki değişkenliğin, yatırım kararları üzerinde önemli etkilere yol açabileceği göz ardı edilmemelidir. Ancak bu konuyu temel alan araştırmaların çok kısıtlı kaldığı görülmektedir. Bu tezdeki ilk makale finansal piyasa kullanıcıları tarafından yapılan farklı risksiz oran tercihlerinin yol açabileceği potansiyel etkiyi aralıklı ve genişleyen dönem yaklaşımlarıyla ortaya koymaktır. Araştırmada elde edilen bulgularla, risksiz faiz oranı tercihlerinin optimal portföy dağılımlarında farklılıklara neden olduğu ortaya konmuştur. Modern finans alanında uygulayıcıları yönlendiren en önemli parametrelerden biri olan Beta'nın doğrudan gözlemlenebilir bir özellikte olmaması, tahmin edilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Beta tahminine yönelik en temel yaklaşım, tarihsel getiri verisinden kovaryans ve varyansların tahmin edilmesidir. Ancak Beta katsayısının hesaplanmasında karşılaşılan temel sorun, zamanla göstermiş olduğu varyasyondur. Beta tahmininde bu varyasyonu dikkate alan başarılı bir yöntemin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bunu yaparken Beta tahmininin aynı zamanda belirlenen tahmin penceresi ve kullanılan veri seti frekansından etkilenip etkilenmediğinin tespiti de ilgili araştırma alanına farklı bir bakış açısı kazandırmaktadır. Bu tezdeki ikinci makale Yuvarlanan ve Özyinelemeli Regresyon yöntemlerinin Beta tahmin performanslarını 252, 126 işgünü ve 52, 26 iş haftası pencerelerinde günlük ve haftalık frekansta incelemektedir. Bulgular Yuvarlanan regresyon yönteminin daha başarılı performans gösterdiğini, günlük veri frekansının haftalığa kıyasla daha tutarlı Beta tahmininde bulunulmasına olanak tanıdığını ve 126 günlük tahmin penceresinin en optimal Beta tahmini sağlayan aralık olduğunu göstermektedir. Sistematik risk tahmininde bulunurken Beta'yı etkileyen faktörlerin de incelenmesi sistematik riski anlama noktasında atılacak değerli bir adımdır. Bu yaklaşım, firma/sektör bazlı faktörlerin Beta'ya etkisinin yön ve şiddetinin analizi ile finansal karar alıcı ve uygulayıcıların ekonomik ve finansal gerçekliğe uygun davranış sergilemelerine doğrudan katkı sağlamaktadır. Beta'ya etkisi olan firmaya özgü faktörlerin tespiti, firmaya ve sektöre özgü risk özelliklerinin tespitine olanak sağlayarak hem yatırımcılara hem de firma yöneticilerine karar almak noktasında değerli bilgiler sunma imkânı verebilmektedir. Tezin üçüncü makalesinde firmaya özgü çeşitli değişkenler kullanılarak Beta üzerine etkisi panel veri analiziyle incelenmiştir. Elde edilen bulgularda Beta'yı açıklayan faktörlerin sektör bazında değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir.