Robert Musil'in "Öğrenci Törless'in Bunalımları" adlı romanında edebi söylem çözümlemesi

20.yüzyıl başlarında Avrupa'da çıkan modernite krizi sonucunda düşünen özne modeline geçilmiştir. Bu krizin etkileri edebiyatta, bireyin yalnızlaşması, kimlik arayışı, iç dünyasına yönelişi gibi temalarla geleneksel anlatım biçimlerinden koparak kendisini göstermiştir. Almanca yazın şemsiyesi altında toplanan Avusturya Edebiyatı modernist temsilcilerinden Robert Musil'in, "Öğrenci Törless'in Bunalımları" adlı eseri, Avusturya-Macaristan çift başlı monarşisi döneminde yaşayan bir bireyin toplumsal baskı sonucu yaşadığı bunalımların yanı sıra içerisinde eğitim sistemi ve ahlaki değer yargıların da eleştirildiği çok katmanlı bir roman olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tez çalışması, bahsi geçen eser üzerinde, çağa uygun, nitel bir araştırma yöntemi olan, Foucault'nun öncülük ettiği, Van Dijk, Potter ve Wetherell gibi önemli dilbilimcilerin katkılarıyla gelişen, Söylem Çözümlemesi diğer bir adıyla Söylem Analizi kullanarak, roman içerisinden toplanmış, eğitim sistemi, çökmekte olan burjuva ahlak değerleri, eşcinsellik, dini motif ve kimlik oluşumunu etkileyen gelişimsel faktörleri içeren alıntı örnekleriyle, metni dil düzeyinden ayırarak, söylem düzleminde modern edebiyatın doğası gereği oluşan çok katmanlı anlam yapısını ortaya çıkartmayı hedeflemektedir. Çalışma kapsamında, önce kuramsal alt yapı oluşturulmuş, daha sonra edebiyatla ilişkilendirilip en son uygulama kısmına geçilmiştir. Roman karakterleri ve olay örgüsü aracılığıyla açığa çıkan, değer sistemleri ve bilgi/güç ilişkileri analiz edilmiştir. Çözümlemeler sonucunda; "Öğrenci Törless'in Bunalımları" adlı romanın alan çalışmalarında sadece ergen romanı olarak sınıflandırılmasının yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Romanın arka planında yer alan otorite, disiplin, iktidar ve normatif baskı mekanizmalarının birey üzerindeki etkileri, edebi metnin, yalnızca estetik değer ve kaygı taşımadığını göstermiştir. Musil'in modernite krizini yansıtan, birey, toplum ve iktidar ilişkilerini inceleyen, ideolojik yapıyı ortaya koyan eseri, söylemler aracılığıyla disiplinler arası inceleme imkânı sunmaktadır.