Rol çatışması ve rol belirsizliğinin işgören tatmini üzerine etkilerinin değerlendirilmesi: Bilişim sektöründe uygulamalı bir araştırma

iş tatmini, genel olarak, işgörenin işin çeşitli boyutlarına karşı oluşan duygu ve tutumlarının toplamı olarak tanımlanmıştır işin belli başlı boyutları arasında, işin kendisi, amir, ücret, terfi imkanları ve iş arkadaşları ön plana çıkmaktadır, iş tatmini kapsamında bu boyutları etkileyen pek çok örgütsel / kişisel faktör vardır. Bu noktada rol çatışması ve rol belirsizliği olguları, iş tatminine etkisi bakımından öne çıkan örgütsel faktörlerin başında gelmektedir. Rol çatışması ve rol belirsizliği olgularının nedenlerini ve etkilerini kavramak ve iş tatmini ile olan ilişkilerini değerlendirebilmek için, bir örgütsel modele ihtiyaç vardır. Bu amaçla Katz ve Kahn(1977) tarafından geliştirilen bir rol modeli kullanılmıştır. Sözkonusu yazarların örgütsel rol modeli etrafında rol çatışması ve rol belirsizliği sorunları detaylıca incelenmiştir. Bu incelemede, rol çatışması ve rol belirsizliğinin türleri, meydana geliş biçimi, nedenleri, kişisel ve örgütsel etkileri geniş bir literatür taramasıyla gözden geçirilmiştir. Bu bağlamda, rol çatışması ve rol belirsizliğinin başta işgören tatminini ile ilişkileri olmak üzere, kişisel/örgütsel pek çok çıktıya etkileri tartışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde, rol çatışması ve rol belirsizliğinin işgören tatminiyle olan ilişkisinin biçimini, yönünü ve miktarını değerlendirmek için bilişim sektöründe uygulamalı bir araştırma yapılmıştır. Araştırma kapsamına sözkonusu ilişkiyi etkileyebileceği düşünülen örgütsel büyüklük, iş tecrübesi, meslek ve sıralı amir sayısı gibi örgütsel faktörler dahil edilmiştir. Araştırma bulguları Rizzo, House ve Lirtzman (1970) tarafından geliştirilen, rol çatışması ve rol belirsizliği soru kağıdıyla; Smith ve Başkaları (1969)'ınca geliştirilen ve çalışanların işlerinde ne ölçüde tatmin olduklarını gösteren, iş tanımlama endeksi (job descriptive Index) ölçeğiyle elde edilmiştir. Elde edilen bulgular korelasyon analizi yapılarak yorumlanmıştır.