Üniversite öğrencilerinin yabancı dil öğrenme sürecinde akran ilişkisinin rolü: Öğrenci motivasyonu ve akademik katılım ile ilişkisi

Yabancı dil öğrenimi, sürekli iletişim, akran iş birliği, dayanışma ve sosyal etkileşim gerektiren sosyal bir süreçtir. Bu süreçte öğrenciler arasında kurulan akran bağlılığı, öğrenmeye yönelik tutumları, motivasyonu, öğrenme ortamındaki etkileşimi ve akademik katılımı hem doğrudan hem de dolaylı olarak etkileyen önemli bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Öğrenciler arasındaki destekleyici ilişkiler, öğrencilerin hem motivasyon kalitesini (özerk ya da kontrollü) hem de sınıf içi katılım düzeylerini önemli ölçüde şekillendirmektedir. Bu çalışma, yabancı dil öğrenme sürecinde akran bağlılığının öğrenci motivasyonu ve akademik katılım üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Türkiye'deki bir devlet üniversitesinin çeşitli fakülte ve birimlerinde, sınıf ortamında yabancı dil dersi alan lisans düzeyindeki 393 öğrenci ile yürütülmüştür. Karma yöntem yaklaşımıyla tasarlanan çalışmada, hem nitel hem de nicel veriler toplanıp analiz edilmiştir. Öğrencilerin akran bağlılık düzeyleri kendilerine uygulanan Akran Bağlılığı Ölçeği aracılığıyla ölçülmüş; motivasyon türü ve akran bağlılığının yabancı dil öğrenme sürecindeki rolüne dair algıları ise açık uçlu sorulara verdikleri yanıtlar aracılığıyla değerlendirilmiştir. Ayrıca, öğrencilerin aracılı ve davranışsal katılım düzeyleri ilgili yabancı dil dersinin öğretim elemanları (10 İngilizce, 1 Almanca ve 1 Fransızca) tarafından doldurulan öğrenci katılım gözlem formu ile ölçülmüştür. Akran Bağlılığı Ölçeğinin uygunluğu Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak doğrulanmıştır. Öğrenci katılım gözlem formunun güvenirliliği test –tekrar test yöntemiyle sağlanmıştır. Betimleyici analizler, üniversite öğrencilerinin akran bağlılık düzeylerinin yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, öğrencilerin büyük çoğunluğunun yabancı dili özerk sebeplerle öğrenmeye motive olduğu tespit edilmiştir. Değişkenler arasındaki korelasyonlar genelde zayıf ve istatistik açısından anlamlı olmayan sonuçlar ortaya koymuştur. Ancak, öğrencilerin açık uçlu sorulara verdikleri yanıtlar, akran bağlığının öğrencilerin yabancı dil öğrenme deneyimlerini şekillendirmede ne derce önemli bir rol oynadığının altını çizmiştir. Katılımcılar, destekleyici akran ilişkilerinin işbirliği ve dayanışmayı teşvik ettiğini, içsel motivasyonu arttırdığını, duygusal iyi oluşa katkı sağladığını ve akademik katılımı güçlendirdiğini belirtmiştir.