Bor bileşiklerinin kutanöz akut ve kronik yara iyileşmesi üzerindeki rolü ve uygulamaları

Akut yaralar genellikle profesyonel tedavi yöntemlerine ihtiyaç duymadan tahmin edilebilir bir süreçle iyileşirler, ancak çoğunlukla enfeksiyon ve uzun süreli enflamasyonla beraber görülen kronik yaralarda, iyileşme bozukluğu ve kesintisiz doku parçalanması gözlenir. Bundan dolayı, bu yaralardan kaynaklanan ve yaşamı tehdit eden enfeksiyonlar, ekstremite amputasyonları veya sağlık koşullarındaki ciddi azalış mevcut teknoloji için ciddi bir zorluk oluşturmaktadır. Hastaların lokal ve sistemik koşullarının optimizasyonunu ve daha ideal yara iyileşme ortamını sağladığını iddia eden birçok yeni ürün markete sunulmasına rağmen, bu ürünler kolay ulaşılabilir olmamaları, pahalı olmaları, yara bakım merkezlerine ihtiyaç duymaları, hastaya özgü cevap vermeleri, düşük aktivite ve ciddi yan etkilere sahip olmaları gibi dezavantajlarından dolayı beklentilere cevap verememektedirler. Bu anlamda, yeni, güvenilir, kendi kendine uygulanabilir, etkin, ucuz ve geniş spektrumlu antimikrobiyal özellikleri olan yara bakım ürünleri uluslararası araştırma için halen cazip bir alandır. Bu çalışmada, bor türevlerinin (borik asit-BA ve sodyum pentaborat pentahidrat-NaB) in vitro koşullardaki antimikrobiyal etkilnlikleri, deri hücreleri üzerindeki proliferasyon, migrasyon, anjiyogenez, gen ve büyüme faktörü anlatım seviyelerini arttırıcı etkileri incelenmişlerdir. Ek olarak, bor içeren hidrojel formülasyonunun yara iyileşme hızını arttırıcı etkileri streptozotosin kullanılarak oluşturulmuş diyabetik sıçanlardaki tam katlı yara modeli kullanılarak araştırılmıştır. Sonuçlar, her iki bor bileşiğinin de bakteri, maya ve mantarlara karşı dikkate değer antimikrobiyal etkilerinin varlığının yanı sıra, deri hücrelerinin proliferasyonunu, migrasyonunu, önemli gen ve büyüme faktörü anlatım düzeyini arttırdığı göstermesine rağmen, NaB'nin antimikrobiyal etkinliğinin, gen ve büyüme faktörü anlatım düzeyini arttırıcı etkisinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Hayvan çalışmaları, NaB içeren jel formülasyonunun diyabetik sıçanların yara iyileşme oranını ve histopatolojik skorları arttırdığını kanıtlanmıştır. Elde edilen veriler kronik yaraların tedavisi için potansiyel umut verici bir tedavi seçeneği sumaktadır, ancak borun klinikteki sınırlarını belirlemek ve kullanım alanlarını genişletmek için, etkilediği sinyal yolaklarının ve hedef metabolizmalarının ek çalışmalarla belirlenmesine şiddetle ihtiyaç duyulmaktadır.