Romantik ilişkiler ve bağımlı kişilik özellikleri: Manipülasyon ve romantik kıskançlığın yordanmasında bağımlı kişilik özelliklerinin rolünün incelenmesi

Bağımlı kişilik özellikleri, bireyin terk edilme ve yalnız kalma kaygılarının yanı sıra, yoğun ilgi, onay ve destek ihtiyaçları ekseninde şekillenen, pasif, itaatkâr ve uyumlu davranışlar ile tanımlanmaktadır. Öte yandan, bağımlı kişilik özelliklerine sahip bireylerin kaygılarını azaltma ve ihtiyaçlarını karşılama motivasyonuyla romantik ilişkilerde manipülatif stratejilere başvurabildikleri ve ilişkiye yönelik potansiyel bir tehdit algıladıklarında yoğun kıskançlık reaksiyonları sergileyebildikleri de ileri sürülmektedir. Bu çalışmanın amacı, bağımlı kişilik özellikleri ve cinsiyetin, romantik ilişkilerde manipülasyon ve romantik kıskançlık üzerindeki yordayıcı rollerini incelemektir. Araştırmanın örneklemi, en az 3 aydır romantik ilişki içerisinde olan, 18-50 yaş aralığında 308 katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler katılımcılardan çevrimiçi olarak Kişilik İnanç Ölçeği – Kısa Türkçe Form (KİÖ-KTF) Bağımlı Kişilik Alt Ölçeği, İnsan İlişkilerinde Manipülasyon Ölçeği (İİMÖ) ve Çok Boyutlu Kıskançlık Ölçeği (ÇBKÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi bulguları, erkek olmanın kurban seçimi manipülasyonu ve bilişsel kıskançlığı anlamlı olarak yordadığını, bağımlı kişilik özelliklerinin ise tüm manipülasyon türlerini ve kıskançlığın bilişsel ve davranışsal boyutlarını anlamlı olarak pozitif biçimde yordadığını göstermiştir. Ayrıca, bulgular erkeklerin kurban seçimi manipülasyon düzeylerinin kadınlara göre daha yüksek olduğuna ve kadınların bağımlı kişilik özelliklerinin erkeklere kıyasla daha yüksek olduğuna işaret etmektedir. Araştırma sonuçlarının bağımlı kişilik özelliklerine sahip bireylerin ilişki dinamiklerini anlamak ve ilişkideki işlev bozucu biliş ve davranış örüntülerini saptamak açısından alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.