Romatoid artrit hastalarında düşme riskinin kantitatif değerlendirilmesi ve bu riske etkili faktörlerin belirlenmesi

Romatoid Artrit (RA), asıl olarak büyük ve küçük eklemleri etkilemesinin yanında sistemik etkilere de yol açan, etyolojisi belli olmayan, kronik inflamatuar bir hastalıktır. RA dünyada en sık görülen inflamatuar eklem hastalığı olup dünya nüfusunun %1'ini etkilemektedir (1, 2). Birçok çalışmada düşmeler RA hastalarında oldukça yaygın olarak saptanmaktadır. Daha önce yapılan çalışmalarda RA hastalarında düşme insidansı % 33 ile %54 arasındadır (3-9). RA hastalarının % 68'inde düşme riski artmıştır (7). Biz de RA hastalarında düşme insidansının arttığı çalışmaları göz önüne alarak düşme riski, düşme korkusu ve son on iki aydaki düşme sayısını değerlendirmeyi planladık. Ayrıca ek hastalıklar, hastalık aktivitesini değerlendirdiğimiz klinik değerlendirme parametreleri, sağlık değerlendirme anketi gibi indeksler ile düşme riski arasındaki ilişkiyi saptamayı hedefledik. Çalışmamıza 2010 ACR/EULAR (American College of Rheumatology/ European League Against Rheumatism) sınıflandırma kriterlerini karşılayan 100 RA hastası (K/E: 84/16; yaş ortalaması: 49,46 ±11,11 yıl) ile kontrol grubu için 50 sağlıklı birey (K/E: 19/31; yaş ortalaması: 34,34 ±12,71 yıl) alınmıştır. Katılımcılarda portable balans sistemi ile düşme riski belirlenmiştir. Düşme riskinin hastaların yaş, cinsiyet, ağrı düzeyi, vücut kitle indeksi, hastalık aktivitesi, hastalık şiddeti, eşlik eden komorbiditeler ile ilişkisi bulunup bulunmadığı çalışmamızda istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Katılımcılara HAQ-DI (The Health Assesment Questionnaire Disability Index), DAS-28 (Validation of the 28 Joint Disease Activity Score), CDAI (Clinical Disease Activity Indexes), SDAI (Simple Disease Activity Indexes) ile Uluslararası düşme etkinliği skalası (FES-I) uygulanmıştır. Katılımcıların düşme korkularının varlığı araştırıldığında hasta grubunda yer alanların %56'sının, sağlıklı grupta yer alanların %16'sının düşmekten korktuğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Katılımcıların tetrax ölçüm sonuçları karşılaştırıldığında; hasta grupta yer alan katılımcıların tetrax değerlerinin ortalama 58.4228.31, sağlıklı grupta yer alan katılımcıların tetrax değerlerinin ortalama 26.0217.12 olduğu, aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Katılımcıların Düşme Etkinlik Ölçeği ortalamaları karşılaştırıldığında; hasta grupta yer alan katılımcıların 21.7419.74, sağlıklı grupta yer alan katılımcıların 11.784.34 puan aldığı, aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Hastaların Tetrax değerleri ile yaş, HAQ-DI, FES, DAS28, DAS28 CRP, CDAI ve SDAI sonuçları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak; RA hastalarında düşme riski sağlıklı popülasyonla karşılaştırıldığında daha yüksek olarak saptanmıştır. DAS28, CDAI ve SDAI ile değerlendirilen yüksek hastalık aktivitesi ve yüksek HAQ-DI skorları düşme riskinde artışa neden olmuştur. Yüksek hastalık aktivitesi RA hastalarında düşme riskinde artışla ilişkili olduğu için hastalık aktivitesinin olabilecek en erken zamanda kontrolü önemlidir. Bunun için gerekli medikal tedavi, davranışsal tedaviler ve fizik tedavi uygulamaları yapılmalıdır. Prospektif olarak, daha fazla seçilmiş klinik parametre ve daha geniş hasta sayısı kullanılarak yapılan gelecek çalışmalara ihtiyaç vardır