Romatoid artrit hastalarında ultrasonografik median sinir kesit alanının elektrofizyolojik çalışmalar ve hastalık aktivitesi ile ilişkisi

ROMATOİD ARTRİT HASTALARINDA ULTRASONOGRAFİK MEDİAN SİNİR KESİT ALANININ ELEKTROFİZYOLOJİK ÖLÇÜMLER VE HASTALIK AKTİVİTESİ İLE İLİŞKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Amaç: Bu çalışmada Romatoid Artrit hastalarında ultrasonografik median sinir kesit alanının elektrofizyolojik çalışmalar ve hastalık aktivitesi ile ilişkisinin araştırılması amaçlandı. Yöntem: Klinik ve elektrofizyolojik incelemelerle Karpal Tünel Sendromu (KTS) tanısı konan 60 romatoid artrit (RA) hastası, KTS olmayan 60 RA hastası ve 46 idiyopatik KTS kontrol grubu çalışmaya alındı. Hastaların yaş, cinsiyet, sigara ve alkol kullanımı, eğitim düzeyleri, aktif el bilek artrit mevcudiyeti, VKİ, hastalık süresi, kullandıkları ilaçlar, RF, anti CCP, ESH ve CRP değerleri kaydedildi. RA'lı hastalarda hastalık aktivitesi, DAS-28 ile değerlendirildi. Hastaların KTS semptom şiddeti ve fonksiyonel değerlendirilmesi için Boston KTS anketi, sağlıkla ilişkili yaşam kalitelerini ölçmek için Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ) kullanıldı. Ultrasonografik olarak tüm katılımcıların proksimal karpal tünel seviyesinde median sinir kesit alanı (MSKA) ölçümü yapıldı. Hastalar USG ile değerlendirildikten en geç 1 hafta sonra elektrofizyolojik olarak değerlendirildi. Bulgular: KTS+ RA olan grubun yaş ortalaması, kadın cinsiyet oranı ve VKİ diğer iki gruba göre anlamlı derecede yüksek, eğitim düzeyi ve sigara içme oranı ise düşük bulundu (sırasıyla p<0.001, p=0.010, p<0.001, p=0.023, p<0.001), diğer sosyodemografik veriler açısından gruplar arasında fark yoktu. RA tanılı KTS+ ve KTS- grupların kullandıkları RA ilaçları, RA hastalık süresi, seropozitiflik oranı ve DAS-28 skorları benzer iken, KTS+ RA'lı hastaların median sinir kesit alanı (10.33 vs. 7.66, p<0.001) ve HAQ skorları (0,69 vs. 0,25, p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu. KTS olan gruplar birbiriyle ile karşılaştırıldığında, KTS süresi ve HAQ skorları yönünden gruplar arasında fark yoktu. İdiyopatik KTS'li hastaların median sinir kesit alanı (11,83 vs 10,33 p=0.002), VAS skoru (7 vs 4 p<0.001), Boston semptom şiddet skoru (2,9 vs 2 p<0.001) ve Boston fonksiyonel durum skoru (2,8 vs 2,12 p=0.005) KTS+RA'lı hastalardan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı. KTS provokasyon testleri açısından Flick testinde KTS olan gruplar arasında fark yokken; Tinel, Phalen ve Ters Phalen testleri idiyopatik KTS grubunda RA+KTS grubuna göre anlamlı yüksek saptandı (sırasıyla p<0.001, p=0.002, p=0.002). Elektrofizyolojik bulgular incelendiğinde, motor latans idiopatik KTS grubunda daha uzunken (4.21 vs. 3.58 ms, p<0.001), motor amplitüd ve motor hızları ise iki grupta farklı değildi. Duyusal iletim bulgularında ise idiopatik KTS grubunda latans daha uzun (p=0.002) ve hız daha yavaş (p<0.001) saptandı, amplitüd açısından ise iki grup arasında anlamlı fark yoktu. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, median sinir kesit alanının RA'lı hastalardaki KTS'de zayıf tanı potansiyeline sahip olduğunu ve hastalık aktivitesi ile korele olmadığını göstermektedir. Bu hastalarda USG'nin patofizyolojiyi aydınlatmak ve bölgenin anatomik yapısını değerlendirmek amacıyla kullanılması daha uygun görünmektedir. Anahtar kelimeler: romatoid artrit, karpal tünel sendromu, ultrasonografi, elektromyografi