Romatoid artritte otoinflamatuar bulguların sıklığı ve tedavi yanıtına etkisi

Amaç: Romatoid artrit (RA), temel olarak otoimmün bir hastalıktır ancak ateş, serözit atakları, tekrarlayan artrit gibi otoinflamatuar klinik özellikler gösterebilir. Bu çalışmanın amacı, RA hastaları arasında otoinflamatuar özelliklerin sıklığının, klinik özelliklerinin ve standart tedavilere yanıt durumunun belirlenmesidir. Yöntem: Çalışmaya Koç Üniversitesi Hastanesi Romatoloji polikliniklerinde Temmuz 2018-Temmuz 2021 arasında RA tanısı koyulan ve en az alt ay süreyle medikal tedavi almakta olan 311 hasta dahil edildi. Hastalar otoinflamatuar özellikleri olan (ateş, kırmızı artrit, ataklı artrit, serözit) ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı. Demografik, klinik ve laboratuvar bulguları, medikal tedavilere cevap durumları karşılaştırıldı. Bulgular: Medyan yaşı 60 (IQR: 49-70) ve hastalık süresi 3 (IQR: 3-12) yıl olan 246'sı (%79) kadın ve 65'i (%21) erkek hasta değerlendirildi. Yirmidört (%8) hastanın en az bir otoinflamatuar özelliği vardı. Otoinflamatuar özellikler sıklık sırasıyla ataklı artrit (%71), kırmızı artrit (%25), ateş (%13) ve serözitti (%13). Otoinflamatuar özelliği olan grupta lökositoz ve trombositoz sıklığı otoinflamatuar olmayan gruba oranla istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksekti (p=0.013 ve p=0.002). ANA, RF ve anti-CCP pozitifliği ve ürik asit düzeyi bakımından fark saptanmadı. Anakinra sadece otoinflamatuar özellikli grupta dört hastada kullanılmıştı ve etkiliydi. Kolşisin kullanım sıklığı otoinflamatuar özellikli grupta anlamlı olarak fazlaydı (p<0.001). Diğer antiromatizmal tedaviler bakımından bir fark saptanmadı. Metotreksat (MTX) ve TNF (tümör nekroz faktör) inhibitörüne yanıt yetersizliği iki grupta benzerdi (p=0.572 ve p=1). Sonuç: Otoimmün bir hastalık olan RA tanılı bir grup hastada otoinflamatuar klinik özellikler görülebilir. Bu durumun sebebi MEFV ya da diğer ateşli romatizmal hastalık genleri olabilir ve bu hastalarda standart tedaviler yetersiz olduğunda kolşisin ve IL-1 hedefli ilaçlar etkili tedavi seçeneklerindendir. Anahtar sözcükler: romatoid artrit, otoinflamasyon, otoimmünite, kolşisin, anakinra