Romatoloji Polikliniğinde uzaktan semptom sorgulamasının (tele-anamnez) triyaj değeri

Amaç: Romatolojik hastalıklar, inflamatuar özelliktedir ve en belirgin ortak özellikleri kas iskelet sisteminde ağrıya yol açmalarıdır. Genel toplumda ise kas ve iskelet sistemi ağrıların çoğu travma, dejeneratif sorunlar ya da fazla kullanım gibi mekanik sebeplerden kaynaklanır. Dolayısıyla kas iskelet sisteminde ağrı yakınması ile başvuran hastalarda geniş bir ayırıcı tanı yelpazesi söz konusudur ve triyaj önemlidir. Özellikle etkili triyaj beklenen birinci basamak sağlık hizmetlerinde, hem dünyada hem de ülkemizde hasta sayısı giderek artmaktadır. Teknolojinin desteği ile uzaktan semptom sorgulaması etkin triyaj hizmetine olumlu katkı sağlayabilir. Literatürde elektronik araçlarla triyaj konusunda çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada amaç, uzaktan elektronik semptom sorgulaması kullanılarak elde edilen "tele anamnez" in, kas iskelet sistemi ağrı yakınması ile başvuran hastalarda inflamatuar grubu tahmin etme gücünü araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Koç Üniversitesi Hastanesi Romatoloji Polikliniği'nden Ocak-Haziran 2024 tarihleri arasında ilk defa randevu alan hastalara, bilgilendirilmiş yazılı ve sözlü onamlar alındıktan sonra, mobil telefon kısa mesaj (SMS) ile 'Uzaktan Semptom Sorgulama' anketi iletildi. Tele-anamnez olarak isimlendirdiğimiz bu sistem için anket yazılım alt yapısı Pisano firması tarafından sağlandı. Yüz yüze muayene ve tetkik sürecinden sonra hastane bilgi yönetim sistemine kaydedilmiş son tanılar inflamatuar/noninflamatuar tanılar olmak üzere ikiye ayrıldı. Yüz yüze muayeneden ve tele-anamnezden toplanan veriler bilgisayar ortamında kaydedilerek iki grup arasındaki yanıt farklıkları analiz edildi. Çalışmamıza 2023.178.IRB1.059 numaralı ve 04.09.2023 tarihli etik kurul onayı alındı. Bulgular: Çalışmamızda 107 hastaya SMS aracılığı ile ulaşıldı ve toplam 52 hastanın verisi analiz edilebildi. Kadınlarda fibromiyalji sendromu erkeklerde ise spondiloartritler en sık koyulan tanılardı (%41, p=0.005; %52, p=0.004 ). Ağrının hareketle artması ve karıncalanma varlığı noninflamatuar grupta inflamatuar gruba kıyasla anlamlı olarak yüksekti (sırasıyla %75, %35; p=0.014 , %75, %37.5; p=0.021). Aksiyel eklem yakınması ile gelen hastalardan ankilozan spondilit (AS) tanısı koyulanlarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ağrı süresi 6 hafta-3 ay arasında, ağrıda artış süresi ise 6 haftadan fazlaydı (sırasıyla %30, %3; p=0.045, %70, %28; p=0.027). Hareketle ağrının azalması ve sabaha karşı uyandırma AS grubunda daha yüksekti (sırasıyla %90, %38; p=0.008, %90, %55, p=0.064). İnflamatuar, non-inflamatuar hastalık ayırımı için "univariate lojistik regresyon" analizi yapıldığında, günlük işlerle şikayetlerde artış (p=0.014, OR: 5.57, %95 CI: 1.29-23.97) ve hareketle şikayetlerde azalma olmaması (p=0.044, OR: 0.24, %95 CI: 0.05-1.05) non-inflamatuar grupta istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Sonuç: Bu çalışma romatoloji alanında tele-anamneze dair yapılmış ilk çalışmadır. Tele-anamneze hastalarımız önemli oranda uyum göstermiştir. İnflamatuar hastalıkları tahmin etme gücü yeterince iyi görünmemekle birlikte özellikle bel ağrısı olan hastalarda AS'yi tahmin edebilmek mümkün görünmektedir. Anahtar Kelimeler: Ağrı, romatoloji, inflamatuar hastalıklar, triyaj, ankilozan spondilit