Rosa damascena'nın arpe hücreleri üzerindeki etkilerinin araştırılması

Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu (YBMD), ileri yaş grubundaki bireylerde kalıcı ve geri dönüşü olmayan görme kaybının önde gelen nedenlerinden biridir. Hastalığın patogenezinde RPE hücrelerinde gelişen oksidatif stres, inflamasyon ve apoptozis gibi hücresel düzeydeki hasar mekanizmaları kritik rol oynamaktadır. Bu çalışma, geleneksel tıpta yaygın olarak kullanılan Rosa damascena (gül) bitkisi ile antioksidan özellikleri kanıtlanmış doğal bir polifenol olan resveratrolün, H₂O₂ ile oksidatif stres oluşturulan ARPE-19 hücre hattında; oksidatif stres, apoptoz, inflamasyon, DNA hasarı ve anjiyogenez gibi dejeneratif süreçler üzerindeki etkileri in vitro koşullarda karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlamıştır. Çalışma sonucunda, Rosa damascena'nın VEGF-A, 8-OHdG, PARP-1, TOS, TAS, OSİ, TNF-α, IL-1α ve apoptozis düzeyleri üzerinde belirgin düzeyde olumlu etkiler gösterdiği saptanmıştır. Resveratrol de bu parametreler üzerinde benzer koruyucu etkiler göstermiştir. Rosa damascena, zengin fenolik bileşen içeriği sayesinde reaktif oksijen türlerini nötralize ederek hücre içi oksidatif yükü azaltmış, böylece oksidatif stres kaynaklı DNA hasarı, apoptoz ve inflamatuar yanıtları önemli ölçüde baskılamıştır. Antioksidan etkileri ile birlikte proinflamatuar sitokinlerin (TNF-α, IL-1α) salınımını azaltarak inflamatuar süreci hafifletmiş, VEGF düzeylerini düşürerek patolojik anjiyogenez gelişimini sınırlamıştır. Her iki ajan da ARPE-19 hücrelerinde oksidatif hasara karşı ayrı ayrı anlamlı koruyucu etkiler göstermiş; ancak birlikte kullanıldıklarında, bazı parametrelerde bu etkilerin daha da belirginleştiği ve sinerjik bir koruma sağladıkları gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular, oksidatif stresin başlıca etken olduğu YBMD gibi retina hastalıklarında Rosa damascena'nın tedavi yaklaşımlarında potansiyel bir aday olabileceğini ortaya koymaktadır. Bildiğimiz kadarıyla bu araştırma, Rosa damascena'nın ARPE-19 hücreleri üzerindeki koruyucu etkilerini değerlendirip resveratrol ile karşılaştırıldığı ilk in vitro çalışmadır ve YBMD'ye yönelik alternatif tedavi stratejilerine bilimsel bir temel sunmaktadır.