Ezberleyerek öğrenmeye karşılık derin işlem süreci: Sözcük öğrenimi ve kalıcılığına etkisi

Bu deneysel çalısma öncelikle yabancı dildeki sözcükleri hafızada tutmak, tanımak ve hatırlamak için etkili bir yöntemin ortaya konulmasını amaçlamıstır. Bu amaç dogrultusunda, iki sözcük ögrenme yöntemi karsılastırılmıstır: Derin slem Süreci ve Ezberleme. Çalısma içerisinde, ?Derin slem Süreci? ?yeni sözcükleri ögrenirken dahil olunan ileri derecedeki anlama yada kavrama islem süreci? olarak ele alınırken, ?Ezberleme? ?yeni sözcüklerin baglam içermeyen sözcük listelerinin ezberlenmesi yoluyla ögrenimi? anlamında kullanılmıstır. Çalısmada derin islem sürecini tesvik eden dört teknik kullanılmıstır: ?Bu Nedir?? (What is it?), ?Anlamdan Öte? (More than Meaning), ?Çıkarım Sorgulaması? (Power Questioning) ve ?Anlamlı yada Anlamlı Degil? (Sense or Nonsense?). Bu çalısmaya Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi'nde ögrenim görmekte olan elli orta düzey üstü yabancı dil ögrencisi katılmıstır. Ögrencilerin ders kitaplarından seçilen otuz iki sözcük çalısmada kullanılmak üzere hedef sözcükler olarak belirlenmistir. Sayıca esit iki gruba yerlestirilen ögrencilerden deney grubundaki ögrenciler derin islem süreci uygulamasında kullanılırken, kontrol grubundaki ögrencilere hedef sözcüklerin Türkçe karsılıklarını yada ngilizce anlamlarını içeren bir sözcük listesi verilmistir. Çalısmanın ön-testi, uygulama-sonrası-testi ve uzun-dönem-testi olarak verilen aynı test hedef sözcüklerin hafızada kalması, tanınması ve hatırlanmasında ögrencilerin gösterdigi gelisimi ölçmüstür. Test üç bölümden olusturulmus (A. sözcüklerin anlamları ile eslestirilmesi, B. cümleler içerisine uygun düsen sözcüklerin yerlestirilmesi, ve C. paragraflardan olusan baglam içerisine uygun düsen sözcüklerin yerlestirilmesi) ve otuz iki soru içermistir. Test içerigindeki üç bölüm ile, sözcüklerin tanınması (A Bölümü) ve hatırlanması (B ve C Bölümleri); daha genel ifade ile hafızada kalıp kalmadıgının ortaya konulmasına çalısılmıstır. Kontrol ve deney grupları arasında anlamlı bir fark olup olmadıgını belirlemek üzere bir t-testi uygulanmıstır. Gruplar arasında anlamlı bir fark olmadıgını ortaya koyan ön-testi iki haftalık bir uygulama süreci takip etmistir. Uygulamayı takiben verilen uygulama-sonrası-testi, gruplar arasında deney grubu ve derin islem süreci yöntemi lehinde anlamlı bir fark oldugunu ortaya koymustur. Üç hafta sonra uygulanan uzun-dönem-testi de gruplar arasında yine deney grubu ve derin islem süreci yöntemi lehinde anlamlı bir fark oldugunu göstermistir. Herbir denek grubunun kendi içinde anlamlı bir gelisim gösterip göstermedigini belirlemek üzere baska bir t-testi daha uygulanmıstır. Bu analizin sonuçları ise hem derin islem süreci (deney grubu) hem de ezberleme (kontrol grubu) yöntemlerinin sözcüklerin kısa ve uzun dönemde hafızada kalması, tanınması ve hatırlanması konusunda yardımcı olduklarını ortaya koymustur. Bu nedenle, sözcüklerin kısa ve uzun dönemde hafızada kalması, tanınması ve hatırlanması konusunda ezberlemenin tamamen etkisiz oldugu söylenemez. Her ne kadar kontrol grubunun sonuçları ezberlemenin de sözcüklerin kısa ve uzun dönemde hafızada kalması, tanınması ve hatırlanması konusunda yardımcı oldugunu ortaya koysa da; deney grubundaki ögrencilerin derin islem sürecini tesvik eden teknikler sayesinde daha etkili sözcük tanıma, hatırlama ve hafızada tutma basarısı gösterdigi açıktır. Çalısma içerisinde uygulanan derin islem süreci teknikleri, sözcüklerin kısa dönem ve uzun dönem hafızada tutulması konusunda ögrencilere yardım etmenin yanısıra, uygulandıkları süre boyunca ögrencilere hedef sözcükleri ögrenirken daha istekli, coskulu, eglenen ve katılımcı olmaları konusunda da katkıda bulunmustur. Bu çalısma, derin islem sürecinin ezberlemeye olan üstünlügünün derin islem sürecinin ögrenciye sundugu yeni sözcükleri ögrenirken dahil olunan ileri derecedeki anlama yada kavrama islem sürecinden kaynaklandıgı sonucuna varmıstır