Ruhsal bozukluklara yönelik damgalamayı azaltıcı müdahalelerin açık ve örtük ölçümler üzerindeki etkileri

Ruhsal bozukluğu olan kişilere karşı damgalama tutumları birçok kültürde ve sağlık çalışanları dahil geniş toplumsal kesimlerde görülebilmektedir. Ruhsal bozukluk damgalamasının kişiler ve aileleri ile ilgili birçok olumsuz sonucu bildirilmiştir. Bu nedenle damgalamayla mücade etmede kullanılan tekniklerin sonuçlarını değerlendirmek önemlidir. Bu değerlendirme, açık ve örtük ölçümlerle yapıldığında daha iyi ve gerçek sonuçlar elde edilebilir. Ülkemizde ruhsal bozukluklara karşı damgalamada örtük tutum incelemesi yapılmadığı görülmektedir. Ruhsal bozukluklara yönelik damgalamayı örtük olarak değerlendirmesi bakımından bu çalışma literatürde ilk olacaktır. İlk çalışmada Sosyoloji ve Psikoloji öğrencilerinin ruhsal hastalıklara yönelik tutumları açık ve örtük ölçümlerle değerlendirilmiştir. Psikoloji öğrencilerinin Sosyoloji öğrencilerine göre örtük ve açık ölçümlerde ruhsal bozukluklara karşı damgalama eğilimlerinin daha zayıf olduğu görülmüştür. İkinci çalışmada, katılımcılar eğitim, temas, eğitim-temas, eğitim-empati ve kontrol 1 (iletişim eğitimi) ve kontrol 2 (işlem yok) gruplarına seçkisiz olarak atanmıştır. Müdahaleler sonrasında, eğitim grubunda temas ve kontrol gruplarına göre açık ölçüm damgalama tutumlarında azalma olduğu ve en fazla etkinin ise empati ile eğitimin olduğu koşulda olduğu bulunmuştur. Deneyin sonunda örtük ölçüm değerleri bakımından gruplar arasında fark bulunamamıştır.