Rus işgallerinin Artvin ve çevresindeki siyasi ve sosyal izleri (1878-1917)

Artvin, tarihsel süreçte birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Osmanlı döneminde Fatih Sultan Mehmet, Karadeniz'e gerçekleştirdiği seferlerle Artvin bölgesinin kuzey kesimine gelinmiştir. Yavuz Sultan Selim döneminde yapılan seferler sonucunda Ardanuç ve Artvin'in bazı yerleri, Osmanlı devletine geçmiştir. Kanuni Sultan Süleyman hükümdarlığında, Artvin ve çevresinin tamamı Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı sınırları içine giren Artvin ve çevresi, 93 Harbi'nden 1917 yılına kadar Rus yönetimine geçmiştir daha sonra 1917-1921 yılları arasında ise İngiliz ve Gürcü yönetiminde girmiştir. Ruslar tarafından 39 yıl süren işgal döneminde Artvin ve çevresinde önemli değişimler yaşanmıştır. Rus yönetiminin uyguladığı politikalar ile bölgenin demografik yapısı değişmiştir. Başka bir milletin idaresi altında yaşamak istemeyen Artvin halkının büyük bir kısmı Osmanlı topraklarına göç etmiştir. Yaşanan bu göçlerden sonra boşalan yerlere Ermeni, Gürcü ve Rus nüfusu yerleştirilmiştir. Göç etmeyip bölgede kalan insanlar, Rus yönetiminin getirdiği baskılar ve Ermenilerin yaşattığı zorluklarla mücadele etmiştir. Rus işgal döneminde kamusal binalar, köprüler inşa edilmiş, tarım, maden ve sanayi kollarında iyileştirmeler yapılmıştır. Yaşanan işgal karşısında Artvin halkı, askeri ve yerel önderlerin öncülüğüyle örgütlenerek bölgenin savunulmasında mücadele etmiştir. I. Dünya Savaşı'ndan sonra İngiliz işgaline uğrayan Artvin şehri, 1920 yılında Gürcülerin yönetimine geçmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Elviye-i Selâse'yi geri almak için başlatılan askerî harekât ve yürütülen başarılı diplomatik adımlar sonucunda Artvin ve çevresi 1921 tarihinde ana vatana katılmıştır.