Rüzgâr, sıcaklık ve deprem etkisi altındaki yüksek yapılarda taşıyıcı sistemlerin tasarımı ve analizi

Dünyada artan nüfusla beraber birçok yapıya ihtiyaç duyulmaktadır. Bunların birçoğu konut yapılarıdır. Çok büyük arsa ihtiyacı olan bu yüksek alanlı binalar pek çok sorunu da beraberinde getirmektedir. Gelişen teknolojiyle beraber bu tarz yapılar düşey yönde gelişme imkânı bulmuştur. Teknolojinin gelişmesiyle son zamanlarda dünya çapında ki şirketler güç unsuru ve şirket tanıtımı için yüksek ve görkemli binalar inşa etmektedirler. Bu çalışmada, yüksek katlı betonarme bir yapı, yüksek betonarme bir baca ve yığma yapı taşıyıcı sistemli bir minare örnekleri sonlu elemanlar analizi yapan ETABS, SAP2000 ve PROTASTRUCTURES programları ile modellenmiştir. Yüksek katlı betonarme bina Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 (TBDY 2018)' e göre, yüksek baca ve minare ise, Code Requirements for Reinforced Concrete Chimneys and Commentary (ACI 307-08)' e göre statik analizleri yapılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, yüksek yapıların depreme dayanıklı tasarım kuralları ve hesap yöntemleri anlatılmıştır. Yapılarda bulunan en büyük deplasman, periyot, kütle katılım oranları ve mod şekilleri değerlendirilmiştir. Yüksek katlı betonarme yapıda en büyük deplasman 6.233 cm, en büyük periyot 4.732 sn değerlerinde bulunmuştur. Yüksek bacada en büyük deplasman 8.411 cm, en büyük periyot 3.28368 sn değerlerinde bulunmuştur. Yığma taşıyıcı sistemli minarede en büyük deplasman 1.383 cm, en büyük periyot 0.63111 sn değerlerinde bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Baca, Deprem, Minare, Rüzgâr, Sıcaklık, Yönetmelik, Yüksek Yapı