SAARC'ın Güney Asya'daki konumu; Zorluklar ve fırsatlar

Güney Asya Bölgesel İşbirliği Örgütü (SAARC), üye ülkeler arasında ekonomik ve kültürel işbirliğini sağlamak amacıyla oluşturulmuş nüfus bakımından en büyük bölgesel örgüttür. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'dan başlayan bölgeselleşme ve bölgesel bütünleşme dalgası zamanla diğer bölgelere de yaymıştır. Belgeselciliğin genişlemesiyle birlikte, bu olguyu açıklamak için işlevsellik, yeni işlevsellik, karşılıklı bağımlılık ve kurumsalcılık gibi çeşitli teoriler ortaya çıkmıştır. Belgeselcilik eğilimlerden etkilenen bölgelerden biri de Güney Asya olmuştur. Bu nedenle, bu bölge ülkeleri bölgesel işbirliğini kolaylaştırmak için bölgesel kurumlar oluşturmaya başlamıştır. Bu tezde, uluslararası ilişkiler ve bölgesel çalışmalar alanındaki önemli yaklaşımlardan biri olan konstrüktivizm yaklaşım vurgulanarak, uluslararası ilişkilerde yakınsama ve bölgecilik kategorisi açıklanmaya çalışılmıştır. Daha sonra bu yaklaşımın bölgecilik ve bölgesel yakınsama konusundaki tutumu ve bölgecilikte ve özellikle bölgeselleşmenin derinleşmesi ve kurumsallaşmasında ve bölgesel yakınsamada etkili faktörler olarak kabul edilen unsur ve değişkenler bu yaklaşım tarafından ele alınmış ve kavramsallaştırılmıştır. Bu tezde, uluslararası ilişkiler ve bölgesel çalışmalar alanındaki önemli yaklaşımlardan biri olan konstrüktivizm yaklaşım vurgulanarak, uluslararası ilişkilerde yakınsama ve bölgecilik kategorisi açıklanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak konstrüktivizmin teorik temellerini açıklamıştır. Daha sonra bu yaklaşımın bölgecilik ve bölgesel yakınsama konusundaki tutumu ve bölgecilikte ve özellikle bölgeselleşmenin derinleşmesi ve kurumsallaşmasında ve bölgesel yakınsamada etkili faktörler olarak kabul edilen unsur ve değişkenler bu yaklaşım tarafından ele alınmış ve kavramsallaştırılmıştır. Son olarak, bu yaklaşımın bölgesel çalışmalar ile yakınsama ve bölgecilik alanında yeni bir ufuk açabildiği belirtilmektedir. Öyle ki günümüzde yakınsama ve bölgecilikle ilgili çalışmalar ve özellikle karşılaştırmalı analiz alanında önemli yaklaşımlardan biri haline gelmiştir. Bu tezin amacı, SAARC örgütünün rolüne ve bu örgütün bölgede karşılaştığı sorun ve fırsatlara odaklanarak Güney Asya'daki belgeselciliği incelemektir. Altyapı sorunları, üyeler arasındaki toprak ve sınır sorunları, bölgedeki dengesiz güç yapısı, yoksulluk ve ekonomik zayıflık sorunları, Hindistan-Pakistan ikili sorunlarının etkisi ve organizasyonu engelleyen diğer konular SAARC'ın önündeki zorluklar olarak belirlenmiştir. Ayrıca SAARC örgütünün iç reformu, Çin'in bu örgüte daimi üye olarak katılması ve bunun olumlu etkileri, SAARC üyeleri arasındaki işbirliği ihtiyacının ciddiye alınması ve gelecekte SAARC üyeleri arasında işbirliğine olumlu bir bakış açısı getirilmesi de SAARC için fırsat ve önemli hususlar arasındadır. Anahtar Kelimeleri: SAARC, Güney Asya, Konstrüktivizm, Fırsatlar ve Zorluklar.