SAE 4140 (42CrMo4) ıslah çeliğinin bileşik gerilmeli yorulma davranışının incelenmesi

Bu çalışmada, SAE 4140 çeliğinin bileşik gerilme etkisi altında yorulma davranışı incelenmiştir. Makine elemanları, çalışma ortamında genellikle bileşik gerilme etkisi altında çalışırlar. Malzemelerin bileşik gerilme etkisi altında davranışlarının belirlenmesi tasarımcılar açısından oldukça önemlidir. Bu davranışın incelenmesi maksadıyla öncelikli olarak, bileşik gerilme etkisi altında yorulma testi yapabilecek bileşik gerilmeli yorulma test cihazı tasarlanarak üretilmiştir. Dört farklı talaşlı üretim yöntemi ile numuneler üretilerek, üretim yönteminin yorulma deneyi üzerine etkileri araştırılmıştır. En iyi numune üretim yönteminin CNC tornada iki ayna arasında numunenin işlenmesi olduğu anlaşılmıştır. Makine kalibrasyonu için, teorik hesaplamalar yapılmış ve üretilen deney numuneleri ile bileşik gerilmeli yorulma test cihazında kalibrasyon testleri yapılmıştır. Test ve hesaplama sonuçları uyuşana kadar test ve ayarlamalar devam etmiştir. Kalibrasyonu tamamlanan dönel eğmeli yorulma makinesinde bileşik gerilmesi etkisi altında(eğme+çekme, eğme +basma) malzemenin yorulma davranışı incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda elde edilen verilerle malzemeye ait Wöhler yorulma diyagramları, Goodman Master ve Gerber Master diyagramları oluşturulmuştur. Elde edilen veriler incelendiğinde çekme gerilmesinin yorulma dayanımını düşürdüğü, basma gerilmesinin ise yorulma dayanımını arttırdığı gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Bileşik gerilmeli Yorulma, SAE 4140 çelik, dönel eğme, yorulma deneyi