Sağlık çalışanlarının dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığının beslenme bilgi düzeyine ve vücut ağırlığı üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Şentürk, B. (2025). Sağlık Çalışanlarının Dijital Sağlıklı Beslenme Okuryazarlığının Beslenme Bilgi Düzeyine ve Vücut Ağırlığı Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Atlas Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, İstanbul. Bu tez çalışması, İstanbul Atlas Üniversitesi Medicine Hastanesinde çalışan, 100 sağlık çalışanı ile gerçekleştirilmiş olup, farklı meslek gruplarındaki sağlık çalışanlarının dijital sağlıklı beslenme okuryazarlık düzeyini belirlemek ve bunun beslenme bilgi düzeyine ve vücut ağırlıkları üzerine etkisini değerlendirmek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel anket formu, e-Sağlıklı Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği (e-SBO) ve Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği (YETBİD) kullanılarak yüz yüze anket yöntemi ile toplanmıştır. Bu çalışma sonucunda, çalışmamıza kadın sağlık çalışanlarının katılımının daha yoğun olduğu ve katılımcıların %73'ünün 19-30 yaş aralığında bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışmamıza katılan kadın sağlık çalışanlarının %73.7'sinin normal kilolu; erkek sağlık çalışanlarının ise %58.3'ünün fazla kilolu olduğu bulunmuştur. Çalışmamıza katılan sağlık çalışanlarının %44'ü beslenme ile ilgili bilgilere sosyal medya aracılığı ile ulaşmakta ve bu sağlık çalışanlarının %70'i sosyal medyadaki beslenme ile ilgili paylaşımların bilgi düzeylerini arttırdığını düşünmektedir. Doktorların, diğer gruplara kıyasla temel beslenme ve besin-sağlık bilgi puanının daha iyi olduğu bulunmuştur. Beden kütle indeksi (BKİ) sınıflaması değişkeninin; sağlık çalışanlarının temel beslenme ve besin-sağlık ilişkisi ve besin tercihi alt boyut algılarını etkilemeyen bir değişken olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, sağlık çalışanlarında medeni durum, yaş, BKİ ve farklı meslek gruplarının; e-SBO Ölçeğinin alt boyut algılarını etkilemeyen bir değişken olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak bizim çalışmamızda; Beslenme ve Besin-Sağlık Bilgisi (β=-0.063, p>0.05) ve vücut ağırlığının (β=-0.007, p>0.05) e-Sağlıklı Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği'nin anlamlı bir yordayıcısı olmadığı; Besin Tercihi'nin (β=0.301, p<0.05), e-Sağlıklı Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği'nin pozitif yönlü ve anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulunmuştur. İnternette paylaşılan eksik, yanlış ve yanıltıcı sağlık ve beslenme ile bilgilerin paylaşılmasını engellemek amacıyla denetimsiz paylaşımların önüne geçilmeli ve diyetisyenler, topluma beslenme ile ilgili doğru ve güvenilir bilgiye nereden erişebileceğine dair bilgilendirmeler yaparak doğru bilgiye erişimleri sağlanmalı, e-SBO düzeyleri arttırılmalıdır. Anahtar kelimeler: Beslenme Okuryazarlığı, Dijital Sağlıklı Beslenme Okuryazarlığı, Beslenme Bilgisi, BKİ