Sağlık, gelir eşitsizliği ve yoksulluk: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine bir inceleme

Gelir eşitsizliği ve yoksulluk sağlığın sosyo-ekonomik belirleyicileri arasında yer almaktadır. Bu değişkenler sağlık çıktılarının ve nüfusun farklı kesimleri arasındaki eşitsizliklerin şekillenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Gelir eşitsizliğinin artmasıyla birlikte görece düşük gelirlilerin sağlık çıktıları bu durumdan olumsuz etkilenebilmektedir. Benzer şekilde doğrudan gelirle ilgili olan yoksulluk olgusu da nüfusun temel ihtiyaçlarını karşılayamamasına böylelikle de sağlık durumunun bozulmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yoksulluk ve gelir eşitsizliğinin sağlık çıktısı üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmada 2004-2019 dönemini kapsayan veriler kullanılarak Driscoll-Kraay tahmincisi ile gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için iki ayrı model analiz edilmiştir. İlk model gelir eşitsizliğinin sağlık üzerindeki etkisini analiz ederken, ikinci model yoksulluğun sağlık sonuçları üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Her iki modele de kişi başına Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH), işsizlik, hava kirliliği, eğitim ve alkol tüketimi gibi sağlık üzerindeki etkileri ampirik olarak kanıtlanmış kontrol değişkenleri dahil edilmiştir. Birinci modelin Driscoll-Kraay tahmincisi ile analizinden elde edilen bulgular, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliğinin sağlık çıktısı üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde, ikinci modelin tahmininden elde edilen bulgular ise hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğun sağlık eşitsizliği üzerinde negatif etkisi olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ülkelerin daha iyi sağlık çıktıları elde edebilmek için gelir eşitsizliğini ve yoksulluğu önlemeye yönelik politikaları uygulaması önerilebilir. Yoksulluğu ve gelir eşitsizliğini azaltmaya yönelik bu politikaların nüfusun tüm kesimleri için daha uzun ve sağlıklı yaşama katkı sağlayacağı söylenebilir.