Sağlık işletmelerinde birim maliyet analizi: Bir tıp merkezi uygulaması

Sağlık hizmetleri karmaşık ve dinamik hizmetlerdir. Sağlık hizmetleri, bir toplumun sağlık statüsünü belirleyen önemli girdilerden biridir. Toplum için önemli olması sebebi ile, sağlık hizmetlerinin -ister kamu eliyle ister özel sektör eliyle sunuluyor olsun- kamusal özellik gösterdiği, dışsallıklara sahip olduğu, yoğun yasal düzenlemelere maruz kaldığı görülmektedir. Kar amacı gütsün veya gütmesin, tüm sağlık işletmeleri varlığını devam ettirmek ve kaliteli hizmet sunmak amaçlarını taşımaktadır. Kamu hastanelerinin de özel hastanelerinde amaçlarına ulaşabilmek için tüketebilecekleri kaynakları sınırlı miktardadır. Bu yüzden etkin bir maliyet yönetimine ihtiyaç duymaktadırlar. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, sağlık işletmelerinde birim maliyetlerin nasıl hesaplanabileceğini göstermek üzere bir tıp merkezinde uygulama yapmaktır. Çalışma bir birim maliyetleme çalışmasıdır. Çalışma kapsamında bir tıp merkezinin fiili maliyetleri elde edilerek uygulama yapılmıştır. Araştırma sonucunda birimlerin toplam maliyetlerinin %50'den fazlasını işçilik giderinin oluşturduğu, genel üretim giderlerinin payının ise %20'ye yakın olduğu tespit edilmiştir. En yüksek birim maliyet acil serviste, en düşük birim maliyet ise beslenme ve diyetetik bölümünde gerçekleşmiştir. Maliyet analizleri yapmak, tıp merkezlerinin kapasite durumlarını değerlendirebilmeleri içinde önemli bilgiler sağlayabilir. Tıp merkezleri, SUT kapsamında aldıkları ödemeler ile birim maliyetlerini kıyaslayarak, birim bazlı kârlılık analizleri yapabilir, böylece piyasadaki konumunu değerlendirme imkanına sahip olabilir.