Sağlık kurumlarında finansal yönetim uygulamaları

Sağlık sektörünün bütçeden aldığı payın yıllar itibariyle artması, bu miktarın ne şekilde değerlendirileceği problemini de ortaya çıkarmaktadır. Sağlığa ayrılan bütçenin etkin bir şekilde yönetilmesiyle, hem kaynak israfının önlenmesi hem de doğru zamanda, doğru kişiye, ihtiyaç duyduğu hizmetin verilebilmesi sağlanmaktadır. Sağlık hizmetlerinin arzında yaşanan artış, talebin de artmasına yol açmaktadır. Sağlık kurumları, artan sağlık hizmeti taleplerini çeşitli finansal yönetim politikalarıyla düzenlemek durumundadırlar. Sağlık harcamalarının büyük bir bölümünü gerçekleştiren sağlık kurumları, sağlık hizmetlerine yönelik maliyetler ile birlikte kurumların her türlü kaynağının etkin yönetimini sağlamak durumundadırlar. Finansal yönetimin etkin olması, yatırım ve finansman kararları açısından, kaynakların doğru seçimlere yönlendirilmesi anlamına gelmektedir. Bu seçimleri gerçekleştiren yöneticiler, muhasebe sisteminden aldıkları bilgiler ile hareket etmek durumundadırlar. Muhasebe sisteminin finansal yönetim noktasında doğru bilgiler üretmesi, bu anlamda karar vericiye karar süreçlerinde yol göstermektedir. Muhasebenin sağladığı bilgilerin düzenli ve sistematik olarak yönetim kademesine aktarılması ise yönetim muhasebesi ile mümkün olmaktadır. Bu çalışmada ikinci ve üçüncü basamak kamu - özel sağlık kurumları yöneticileri ile anket ve mülakat çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Öncelikle genel finansal işleyişe yönelik bilgi edinilmesi amaçlanmıştır. Daha sonra sağlık kurumlarının finansal işleyişlerine yönelik yaşadıkları sorunlar ve bu sorunlara yönelik uyguladıkları yönetim politikaları belirlenmiştir. Yönetim muhasebesi uygulamaları ve T.C. Sağlık Bakanlığı web uygulamalarının kurumlarda kullanılabilirliğinin belirlenmesi de çalışmamın bir başka amacını oluşturmaktadır. Son olarak, finansal yönetime dair gerçekleştirilen tüm uygulamaların sağlık kurumlarına sağladığı katkılar sorgulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre kamu ve özel sağlık kurumları belli düzeylerde finansal sorunlar yaşıyor olsalar bile uygulanan yönetim politikaları ile bu sorunların üstesinden gelebilmektedirler. Yönetim muhasebesi uygulamalarından en fazla kullanılan yöntemlerin sırasıyla faaliyet tabanlı bütçeleme, kıyaslama, karlılık analizi ve geleneksel maliyet tekniklerinin olduğu belirlenmiştir. Sağlık Bakanlığı web tabanlı uygulamalarında ise sırasıyla ÇKYS-TSİM, hasta hakları, elektronik belge yönetim sistemi ve karar destek sistemleri uygulamaları, en fazla kullanılarak yöneticiye karar süreçlerinde veri sağlayan uygulamalar olarak tespit edilmiştir. Finansal yönetim uygulamalarının, kamu ve özel sağlık kurumlarına katkı sağladıkları da elde edilen sonuçlardan biridir. Yöneticilerin finansal yönetim ve yönetim muhasebesi uygulamalarına yönelik farkındalıklarının olduğu da belirlenmiştir.