Sahilçamı (Pinus pinaster aiton) orijinlerinin büyüme performansları ve morfolojik özellikleri üzerine araştırmalar

Bu çalışmada; Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü (İzmit) tarafından 1979 yılında İzmit-Kerpede 14 orijin ile tesis edilen Sahilçamı (Pinuspinaster Ait.) orijin denemesi 32. yıl itibariyle, bazı morfolojik özellikler ve büyüme performansları yönünden değerlendirilmiştir. İncelenen morfolojik özellikler; yaşam yüzdesi, kabuk kalınlığı, budak sayısı, gövde formu, çap ve boy, kozalak eni/boyu, ibre eni/boyu/kalınlığıdır. 8 orijine ait göğüs yüzeyi orta ağacında yapılan gövde analizlerine göre çap, boy gelişimi, hacım gelişimi ve artımı değerlendirilmiştir. Orijinlerin yaşama yüzdeleri %15.6 (E237) - %38.9 (FC233) arasında değişmektedir. En kalın kabuklu orijinler; E 439, E99 ve F234, en ince kabuklular MA 239 ve MA 238 orijinleridir. Budak sayısı en yüksek orijinler, FC 233 ve MA239?dir. FC333,FC233,I100, USA 238, MA239 ve E99 orijinleri en iyi gövde formu göstermektedir. FC 333 (33.40 cm) ve MA 240 (32.76 cm) orijinleri en iyi çap gelişimi, F 234 (21,06 m), FC 333 (20,42 m), E99 (20,15 m) ve FC233 (19,42 m) orijinleri en iyi boy gelişimi göstermiştir. E 99 (5.59 cm) ve FC 233 (5.53 cm) orijinleri en büyük kozalak enine, E 99 (13.85 cm) ve E237 (13.80 cm) orijinleri en büyük kozalak boyuna,E439 (2.55 mm), FC233 (2.55 mm) ve I100 (2.49 mm) orijinleri en yüksek ibre enine, E439 (21.83 cm) orijini en yüksek ibre boyuna, E 439 (1.46 mm) ve FC 233 (1.46 mm) orijinleri en yüksek ibre kalınlığına sahiptir. Ortalama çap gelişimi yönünden, en yüksek yıllık çap gelişimi 1.03 cm ile E99 orijininde, en düşük çap gelişimi 0.84 cm ile GR236 orijininde; en yüksek yıllık boy gelişimi 0.62 m ile F234 orijininde, en düşük boy gelişimi 0.46 m ile MA240 orijininde görülmüştür. En iyi hacim gelişimi FC333 orijininde görülürken, en kötü hacım gelişimi GR 236 orijininde; en yüksek kabuklu hacım artımı tek ağaç bazında FC 333 (0.0238 m3) orijininde, en düşük kabuklu hacım artımı GR 236 (0.0155 m3) orijininde görülmüştür. Bu sonuçlara göre, Kerpe ve benzeri yetişme ortamlarında yapılacak ağaçlandırmalarda Korsika orijinine öncelik verilmesi doğru bir yaklaşım olacaktır. Anahtar Kelimeler:Sahilçamı, orijin, adaptasyon, morfoloji