Sakarya ili yer adlarının halkbilimi açısından incelenmesi

İnsan, tarihin ilk dönemlerinden itibaren çevresini daha kolay algılayabilmek için bulunduğu yeri, adlandırmaya ihtiyaç duymuştur. Bu ihtiyaçla sağlıklı bir iletişim kurmanın da yolu açılmıştır. İletişimin kolaylaşmasıyla birlikte anlam evrenleri de genişlemiştir. Çevresini anlamlandırmaya başlayan insanoğlu bunu adlandırma ile pekiştirmiştir. Bu ad vermeler kültürel belleğin taşınımı dolayısıyla toplumsal bellekten ayrı düşünülemez. Geleneğin etrafında verilen adlar çeşitli anlatıları da meydana getirmiştir. Bu anlatılar ekseninde de bir bakıma kendi toplumlarının Halkbilimsel unsurlarını beslemişlerdir. Nüfusun artması ile birlikte çeşitlenen toplumlar beraberinde sınırlandırmayı getirmiştir. Kendilerine bir sınır çizen bu insanlar vatanlarına bir isim vermişlerdir. Ad verme ihtiyacının oldukça karmaşık bir kültürel arka planı bulunmaktadır. Toponimi çalışmaları ile birlikte bir milletin; duyuşu, düşünüşü, örf ve adetleri, gelenekleri ve görenekleri, halk muhayyilesi, istekleri, tarihi gibi pek çok unsur hakkında bilgi sahibi olunabilir. Bu çalışma ile Sakarya ili, ilçe ve köy (mahalle) adları ile ilgili oluşturulan anlatılar ekseninde halkın; kültürel bağlamları, yaşantıları, ekonomik yapısı, coğrafyayı tanımlama noktasındaki hassasiyeti, tarihi yaşatma biçimi, inançları ve inanışları, nüfusa bağlı varyantlaşmalar arasındaki bağlar kaynak kişiler ile birlikte yapılan görüşmeler yardımıyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Buna bağlı eser üç bölümden oluşmaktadır. Araştırma sonucu sırasıyla Kişi Adlılar, Coğrafî Nesnelerin Görünümüne ve Yapısına Bağlı Yer Adları, Göl - Akarsu - Dere ve Pınar Adları İle İlgili Yer Adları, Coğrafi Nesnenin Dış Görünümü İle İlgili Yer Adları, Meslek Adlarına Bağlı Olarak Oluşturulan Yer Adları'nın yer adı verme hususunda en çok yararlanılan unsurlar olduğu karşımıza çıkmıştır.