Salvia syriaca L., salvia bracteata banks & sol. ve tagetes erecta L. bitki ekstraktlarının bazı bitki patojeni bakterilere karşı antibakteriyel etkisi

Bu çalışma, Salvia syriaca L., Salvia bracteata Banks & Sol. ve Tagetes erecta L. bitkilerinden elde edilen ekstraktların domates kara leke hastalığına sebep olan Pseudomonas syringae pv. tomato (Pst), domates bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığı etmeni Clavibacter michiganensis subsp. michiganensis (Cmm) ve biber ve domates bakteriyel yaprak lekesi hastalığına neden olan Xanthomonas euvesicatoria (Xe)'ya karşı etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma in vitro-petri denemesi ve in vivo deneme şeklinde yürütülmüştür. Yapılan in vitro çalışmalarda, bitki ekstraktlarının farklı dozları bitki patojeni bakterilere karşı denenmiş olup, ekstraktlar otoklav sonrası besi yerine karıştırılarak yapılmıştır. Besi yerlerinde bakteri gelişimlerine göre yapılan değerlendirmelerde bitki ekstraktlarının farklı dozlarının patojenler üzerinde farklı etkiye sahip olduğu ve doz artışına göre etkinliğin de arttığı görülmüştür. Bu denemeler sonrası belirlenen dozlar ile in vivo denemesi kurulmuş ve ekstraktların hastalıklara olan etkisine bakılmıştır. Püskürtme yolu ile bitki ekstraktlarının uygulandığı bitkilere patojen inokulasyonu yapılmıştır. Patojen inokulasyonunda domates bitkisine Pst püskürtme yolu ile, Cmm enjeksiyon yöntemi ile, Xe ise biber bitkisine pürkürtme yolu ile verilmiştir. Enfekteli ve sağlıklı bitkilerin sayımına göre yapılan değerlendirmede S. bracteata'nın domates bakteriyel kanser ve solgunluk hastalığının gelişimini engellediği görülmüştür. Yapılan izolasyonlarda Pst ve Xe patojenlerinin yeniden izole edilemediği için bitki ekstraktlarının bitkilerde hastalıkları baskılama etkisi belirlenememiştir. Sonuç olarak, kimyasal mücadeleye alternatif olarak biyolojik mücadelenin önemsendiği bu çalışma, daha sonra çalışacak araştırıcılar için bir ön çalışma niteliğindedir.