Samanlı-Orhangazi tüneli (Yalova-Bursa) km:31+500 – 31+530 arası deformasyon alanının sayısal modelleme ile değerlendirilmesi

Bu çalışmada, Gebze – Orhangazi – İzmir Otoyolu Projesi kapsamında 30+830 ile 34+244 kilometreleri arasında çift tüp olarak inşa edilen Samanlı Tüneli'nin proje güzergâhında yer alan jeolojik birimler, jeoteknik açıdan incelenmiştir. Yapılan jeolojik çalışmalar sonucunda, Prekambriyen yaşlı metamorfik kayaçlar (metakumtaşı, metakuvarsit, gnays) ve Eosen yaşlı volkanik kayaçların (Aglomera – Bazalt, Andezit – Dasit) varlığı belirlenmiştir. Tünel güzergâhında rastlanan birimlerin mühendislik özelliklerinin belirlenmesi için çalışmalar yapılmıştır. Birimlerin jeoteknik özellikleri, laboratuvar deneyleri ve ampirik bağıntılardan yararlanılarak tespit edilmiştir. Tünel kazısı sırasında yapılan jeolojik incelemeler sonucu, birimler RMR, NATM ve GSI sistemlerine göre sınıflandırılmış ve tünel için gereken destekleme elemanları belirlenmiştir. Destekleme elemanları üzerinde meydana gelebilecek asal gerilmeler ve toplam yer değiştirmeler (deformasyonlar), sonlu elemanlar yöntemi programı olan Phase2 7.0 kullanılarak saptanmıştır. Tünel kazı ve destekleme aşamalarında meydana gelen deformasyonlar, optik ölçümlerle kayıt altına alınılmıştır. Alınan gerçek deformasyon değerleri ile sayısal analizlerde belirlenen deformasyon değerleri karşılaştırılmıştır. Belirlenen ve kullanılan destekleme elemanlarının yeterliliği incelenmiştir. Kazı aşamalarındaki jeolojik çalışmalar ve deformasyon okumalarının doğru yorumlanması ile, NATM felsefesi doğrultusunda destek sistemlerinde değişikliklere gidilmiştir. Yapılan değişiklikler sonucunda, tünelin maliyeti, güvenliği ve ilerleme hızı olumlu yönde etkilenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Tünel, jeoteknik, Samanlı tüneli, mühendislik jeolojisi, kaya kütle sınıflama sistemleri, sonlu elemanlar yöntemi, deformasyon analizi, Yeni Avusturya Tünel Açma Metodu (NATM)