Sanal gerçeklik gözlüklerinin çocuk diş hekimliğinde anksiyete kontrolü üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Çocuk hastalarda dental kaygı ve korkunun yönetimi, pedodonti pratiğinin en zorlu yönlerinden biridir. Geçmiş diş tedavileriyle ilgili olumsuz deneyimler, ağrı beklentisi ve diş hekimine başvuru sebebinin ağrı olması, çevresel uyarıcılar çocuklarda tedaviye yönelik korku ve kaygı gelişimine neden olabilmektedir. Dental korku ve kaygının etkin şekilde yönetilememesi ise hem tedavi başarısını düşürmekte hem de uzun vadeli ağız-diş sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir. Pediatrik hastalarda diş tedavilerini kolaylaştırmak ve çocuğun deneyimlerini olumlu hale getirebilmek için davranış yönlendirmesi tekniklerinden yararlanılmaktadır. Geleneksel davranış yönlendirme teknikleri, birçok olguda yeterli olmakla birlikte, çocukların ilgi alanlarının değişmesi ve teknolojik gelişmelerin sağlık alanına entegrasyonu sayesinde çocuk hastaların korkularını azaltmada yeni ve etkili yaklaşımlar gündeme gelmiştir. Bu yaklaşımlardan biri de sanal gerçeklik (virtual reality, VR) ve karma gerçeklik (mixed reality, MR) teknolojileridir. VR gözlükleri, hastayı dış uyaranlardan izole ederek sanal bir ortama yönlendirirken, MR gözlükleri gerçek ve sanal ortamı eş zamanlı bir araya getirerek çocuğun çevreyle etkileşimini kısmen koruyarak dikkat dağıtımı sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, çocuk hastalarda uygulanan dental lokal anestezi sırasında kullanılan VR ve MR gözlüklerinin dental korku ve ağrı algısı üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmaya 2024 yılı içinde kliniğimize başvuran, lokal anestezi altında dental tedavisi yürütülecek, 6-12 yaş arası, sistemik hastalığı olmayan 142 çocuk katılmıştır. Hastalardan 71 tanesinde sanal gerçeklik gözlüğü, 71 tanesinde ise karma gerçeklik gözlüğü kullanılmıştır. Hastalara lokal anestezi uygulaması öncesinde ve sonrasında korku ve ağrı anketleri uygulanmış, nabız ölçümleri yapılmış ve lokal anestezi uygulaması sırasındaki davranışları gözlemciler tarafından incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre sanal gerçeklik ve karma gerçeklik gözlüğü kullanımı sonucu korku ve ağrı ölçeklerinde, lokal anestezi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark görüldü (p<0,05). Sanal gerçeklik ve karma gerçeklik grupları arasında korku ve ağrı anketlerindeki değişiklik yönünden istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi (p>0,05). Çalışmamızın sonuçları; sanal ve karma gerçeklik gözlüklerinin, çocuk diş hekimliğinde korku ve kaygı kontrolü sağlamakta başarılı olduğu ve etkili bir dikkat dağıtma yöntemi olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Sanal gerçeklik, Karma gerçeklik, Korku ve kaygı