Sanal gerçeklik ile izletilen farklı görüntülerin flebotomi işlemi sırasında algılanan ağrı ve anksiyete üzerine etkisi

GİRİŞ VE AMAÇ: Bu araştırma, gönüllü kan bağışçılarında flebotomi işlemine bağlı gelişen ağrı ve anksiyete üzerine sanal gerçeklik yoluyla izletilen farklı görüntülerin etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. GEREÇ YÖNTEM: Araştırma, Türk Kızılayı Zonguldak Kan Merkezi Müdürlüğü'ne bağlı birimlerde Haziran 2019-Aralık 2019 tarihleri arasında randomize kontrollü, tek kör, deneysel desende yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini araştırma sınırlılıklarına uyan, her bir çalışma grubunda 40'ar olmak üzere toplam 120 sağlıklı birey oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Görsel Kıyaslama Ölçeği" ve "Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri" kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen bireyler, blok randomizasyon yöntemi ile müdahale, plasebo ve kontrol gruplarına atanmıştır. Flebotomi işlemi esnasında sanal gerçeklik yolu ile müdahale grubuna soğuk ortam görüntüsü, plasebo grubuna sıcak ortam görüntüsü izletilirken kontrol grubuna standart uygulama yapılmıştır. BULGULAR: Flebotomi işlemi sonrasında bireylerin ağrı puan ortalaması müdahale grubunda 0.85±0.44, plasebo grubunda 2.35±0.55, kontrol grubunda 5.20±0.74 olarak, bireylerin anksiyete puan ortalaması müdahale grubunda 28.42±7.24, plasebo grubunda 29.22±5.93, kontrol grubunda 40.22±11.98 olarak belirlenmiştir. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda müdahale grubundaki bireylerin ağrı ve anksiyete puan ortalaması ile plasebo ve kontrol gruplarındaki bireylerin ağrı ve anksiyete puan ortalaması arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). SONUÇ: Gönüllü kan bağışı yapan sağlıklı yetişkin donörlerde, sanal gerçeklik yoluyla soğuk ortam görüntüsü izletilmesi, flebotomi işlemine bağlı gelişen ağrı ve anksiyete düzeylerini azaltmada etkin bir yöntem olarak bulunmuştur.