Sanal kaytarma davranışı ve yıkıcı yönetim algısının işteki üretkenlik üzerine etkisi

Üretkenlik, literatürde sıklıkla incelenen ve birçok farklı konu ile ilişkilendirilen çalışma alanlarından biridir. Sanayi devrimi sonrası üretkenlik, yönetim ve teknoloji kavramları birlikte değerlendirilmeye başlanmıştır. 1800'lerin başından günümüze dek, bu kavramların birbirleri ile ilişkileri çok sayıdaki çalışmada bulgulanmıştır. Bu çalışmada da günümüzde yaygın olarak görülen yıkıcı yönetimin ve gelişen teknoloji ile yaygınlaşarak önemli maliyet ve verimlilik kayıplarına neden olduğu bulgulanan sanal kaytarma davranışının işteki üretkenlik üzerine etkileri araştırılmıştır. Ayrıca yıkıcı yönetimin sanal kaytarma davranışlarına olan etkileri de incelenmiştir. Bu bağlamda şu sorulara yanıt aranmıştır: Gelişen teknolojiye bağlı olarak özellikle son on yılda artış gösteren ve çalışma saatleri içerisinde internetin iş dışı amaçlarla kullanılması anlamına gelen sanal kaytarma davranışları işteki üretkenliği etkilemekte midir? Yöneticilerin çalışanlara karşı gösterdikleri fiziksel olmayan sadist ve tiran davranışlar olarak açıklanan yıkıcı yönetim işteki üretkenliğe engel midir? Yıkıcı yönetim sanal kaytarma davranışlarını arttırmakta mıdır? Çalışmanın araştırma sorularını cevaplamak için, Adana'da faaliyet gösteren kamu ve özel banka çalışanlarından anket yöntemi ile 317 adet veri toplanmıştır. Araştırma kapsamında temin edilen veriler; doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmiştir. Yapısal modele ilişkin uyum iyiliği değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu görüldükten sonra değişkenler arasındaki ilişkilerin gücü ve yönü incelenmiştir. Bu bağlamda, yıkıcı yönetim algısının işteki üretkenlik ve sanal kaytarmanın her iki boyutu ile anlamlı ilişkilerinin olduğu bulgulanmıştır. Yıkıcı yönetimin işteki üretkenliği negatif yönde etkilediği görülürken, hem önemsiz hem de önemli sanal kaytarmayı pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Sanal kaytarmanın davranışının her iki boyutunun ise işteki üretkenlik ile negatif yönde ilişkili olduğu ancak etkilerinin anlamlı olmadığı bulgulanmıştır. Anahtar kelimeler: İşteki üretkenlik, yıkıcı yönetim, sanal kaytarma, banka çalışanları.