Sanal zorbalığa maruz kalmanın iş tatmini ve örgütsel bağlılığa etkisini incelemeye yönelik bir araştırma

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin günlük yaşamda ve örgüt yaşamında yaygın olarak kullanılmaya başlanması birçok olumlu ve olumsuz gelişmeyi beraberinde getirmektedir. İletişim teknolojilerinin kullanımı kişisel niyetlere göre şekillendiği için teknolojideki bu gelişmeler beraberinde kontrol edilemeyen ve sanal zorbalık olarak adlandırılan olumsuz durumların ortaya çıkmasına da sebep olmaktadır. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin örgüt yaşamında kullanılmasının artması, yetişkinlerin ve bu teknolojiyle büyüyen gençlerin, örgüt yaşamında sanal zorbalığa maruz kalma ihtimallerini daha da artırmaktadır. Bu durum ise çalışanların yaptıkları işten tatmin olmalarını ve örgütlerine olan bağlılıklarını etkileyebilir. Bu çalışma, çalışanların sanal zorbalığa maruz kalmalarının iş tatmin ve örgütsel bağlılık düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tipte olan bu çalışmanın evrenini 2017 yılı Nisan ayında Sivas ilinde çalışan hemşireleri kapsamaktadır. Evrenden örneklem seçimine gidilmemiş ve ulaşılabilen 637 hemşire çalışma kapsamına alınmıştır. Veriler dört bölümden oluşan anket formu (Demografik Bilgi Formu, Sanal Kurban Ölçeği, İş Tatmini Ölçeği ve Örgütsel Bağlılık Ölçeği) ile toplanmıştır. Çalışanlardan toplanan anket formları bilgisayara yüklenmiş ve SPSS 19.0 programı ile istatistiksel analiz işlemleri yapılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde öncelikle tanımlayıcı istatistiksel metotlar (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma), güvenilirlik analizi ve faktör analizi kullanılmıştır. Niceliksel verilerin analizinde; t-Testi ve tek yönlü ANOVA Testi kullanılırken; ölçeklerin karşılaştırılmasında Korelasyon ve Regresyon analizleri kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda ise hemşirelerin sanal zorbalığa maruz kalmalarının cinsiyete, yaşa, gelire, sektörde çalışma süresine, işyerinde çalışma süresine ve kurumun yönetim anlayışına göre farklılaştığı sonucu elde edilmiştir. Sanal zorbalığa maruz kalma ile duygusal bağlılık faktörü arasında istatistiksel açıdan anlamlı, negatif yönlü ve zayıf bir ilişki bulunmuştur. Ancak sanal zorbalığa maruz kalma ile normatif ve devamlılık bağlılığı faktörleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Çalışanların sanal zorbalığa maruz kalma durumlarıyla dışsal tatminleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı, negatif yönlü ve zayıf bir ilişki bulunmuştur. Ancak çalışanların sanal zorbalığa maruz kalma durumlarıyla iş tatminleri ve içsel tatminleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Regresyon analizi sonucunda ise, hemşirelerin sanal zorbalığa maruz kalma durumlarının, örgütsel bağlılık ve duygusal bağlılık faktörü üzerinde negatif etkisinin olduğu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.