Sanat eğitiminde eleştirel pedagoji yaklaşımı ile dokuzuncu sınıf öğrencilerinde sosyo-politik bilinç farkındalığını geliştirmeye yönelik katılımcı eylem araştırması

Bu araştırma, eleştirel pedagoji yaklaşımı ile dokuzuncu sınıf öğrencilerinde sosyo-politik bilinç farkındalığını geliştirmeyi amaçlamıştır. Nitel araştırma desenlerinden katılımcı eylem araştırması yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada, öğrencilerin toplumsal meseleleri eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmeleri hedeflenmiştir. Çalışmaya, Adana'da bir ortaöğretim kurumunda öğrenim gören 15 öğrenci katılmıştır. Veriler, gözlem, yarı yapılandırılmış görüşmeler, doküman incelemeleri ve yaratıcı drama etkinliklerinin ürünleri yoluyla toplanmıştır. Araştırmada "Gelir Dağılımındaki Adaletsizlik, Savaş, İklim Krizi ve Şiddet" gibi konular sanat eserleri aracılığıyla ele alınmış, katılımcıların eleştirel düşünme süreçleri desteklenmiştir. Verilerin analizi betimsel ve içerik analizi yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, sanat eğitiminin eleştirel pedagojik bir yaklaşımla yürütüldüğünde öğrencilerin sosyo-politik farkındalığını geliştirebileceğini göstermiştir. Özellikle katılımcılar, toplumsal olayları daha geniş bir perspektiften değerlendirme, adalet ve eşitlik gibi kavramları daha derinlemesine anlama ve günlük hayattaki sosyal adaletsizlikleri fark etme becerilerini geliştirmiştir. Çalışma sürecinde katılımcıların eleştirel düşünme becerileri güçlenmiş, sanat aracılığıyla sosyal sorunlara yönelik sorgulama ve farkındalık kazanma süreçlerinde ilerleme kaydedilmiştir. Bu araştırma, sanat eğitimi ve eleştirel pedagojinin birleşiminin, öğrencilerin yalnızca akademik gelişimine değil, aynı zamanda toplumsal bilinç kazanımlarına da katkıda bulunduğunu göstermektedir. Sonuçlar, eğitimde eleştirel pedagoji yaklaşımlarının yaygınlaştırılmasının, bireylerin toplumsal değişimde aktif bir rol oynamalarına olanak sağlayabileceğini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Eleştirel pedagoji, sanat eğitimi, sosyo-politik bilinç, katılımcı eylem araştırması, eleştirel düşünme