Şanlıurfada HPV pozitif olan kadınların serviks kanserinin erken tanısınayönelik bilgi ve davranışları

Araştırma, Şanlıurfa İl Merkezi'nde serviks kanseri taraması sonrası Human Papilloma Virus (HPV) pozitif olan kadınların serviks kanserinin erken tanısına yönelik bilgi ve davranışlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Şanlıurfa il merkezinde 1. Basamak sağlık kurumlarında serviks kanser taraması yapılan ve 2019 yılında Ulusal HPV Laboratuvar Sistemi'ne kayıtlı HPV pozitif kadınlar oluşturmuştur. Araştırmada örnek seçimine gidilmemiş, Şanlıurfa İl Merkezi'nde yaşayan tüm kadınlara ulaşılması hedeflenmiştir. Veriler, Veri Toplama Formu kullanılarak 08.09.2021-22.04.2022 tarihleri arasında yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma için Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğü'nden ve Harran Üniversitesi Etik Kurulu'ndan yazılı izin, araştırmaya katılmayı kabul eden Kadınların ise bilgilendirilmiş onamları alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tamamlayıcı istatistiklerden yüzde, ortalama ve standart sapma, tek değişkenli analizden Ki Kare ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmada kadınların yaş ortalaması 43.35±8.644 olup %46.2'si herhangi bir eğitim kademesini tamamlamamıştır. Kadınların %64.4'ü serviks kanserinin ne olduğunu bilmemektedir. Kadınların %85.1'i şikayeti olmasa da serviks kanserinin erken tanısı için muayene olmayı düşünmektedir. Kadınların %62.7'si tarama sonrası erken tanı davranışı göstermiştir. Düzenli jinekolojik muayene yaptıran (%73.7), tarama sonrasında genotipi HPV 16/18 olan (%92.8) ve genotipi HPV 16/18 dışı olanlarda ise pap smear (Papanicolaou Smear) testi anormal olan (%88.5) kadınların serviks kanseri erken tanı davranışı gösterme düzeyi daha yüksektir(p<0.05). Araştırmadan elde edilen bulgular, araştırmaya katılan kadınların serviks kanseriyle ilgili bilgilerinin ve serviks kanseri erken tanı davranışı gösterme düzeylerinin yetersiz olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda tarama sonrasında sonucu pozitif olan kadınlara özel danışmanlık ve eğitimin verilmesi, 1. ve 2. Basamak sağlık çalışanlarının serviks kanseri taramaları ve tarama sonrası erken tanı hakkında bilgilerinin sürekli güncel tutulması ve hastaların tarama testi sonrasında erken tanı davranışlarını takip edecek dijital sistemin kullanılması önerilmiştir.