Sasani Dönemi tasarımlarının el dokuma kumaşlar üzerine etkisi, Zerbeft kumaşları vaka çalışması

İran'ın özellikle saray el dokuma atölyelerinde üretilen Zerbef ve ipekli kumaşları sanat ve kültür tarihinde büyük etkiler yaratmıştır. Bu geleneksel sanat eski zamanlarda İran padişahları döneminde sarayın önemli kısımlarında yer almıştır. Kralın emri ile böyle kumaşlar üretilmektedir. Sasani döneminde siyaset ve sanat alanlarında güçlü bir yeri bulunmaktadır. Sasani dönemi sanatında, duvar gravülleri, mimarlık, metal işleri ve el dokuma kumaşlar yüksek seviyelere gelmiştir. Son dönemlere kadar etkisini gösteren eserler arasında, Sasani Zerbeft kumaşları bulunmaktadır. Sarayın sanatı özel atölyelerinin biri sayılmaktadır. Padişahlar ve saray mensupları kendi giyimleri için veya bir başka kişiye hediye etmek için üretimin siparişi vermekteydiler. Zarbeft kumaşların tasarım ve üretim gelişme yolu tüm dönemlerinde değişiklikler geçirmiştir, İran'ın usta sanatçılarının yeni yöntemler bulması ve tasarımlar oluşturmaları ile muhteşem ve zarif eserler ortaya çıktığı gözlemlenmiştir. Bu araştırmada yapılanlar: Sasani döneminden sonraki dönemlerin sanatçılarının zerbeft ve ipekli kumaşlar üzerindeki tasarım ve motiflerden etkilendikleri ve kendi yöntemlerini geliştirdikleri gözlemlenmiştir. Günümüzde ünlü motiflerden biri olan Rumi motifi gibi sasani dönemindeki kumaşlarda motiflerin tasarımı ve üretilmesi, çeşitli üretim yöntemlerini ve motiflerin yaratıcı gücünü göstermektedir. Öyle ki sasani döneminden sonraki dönemlerde, özellikle safevi döneminde insan figürü hat motifi de zerbaf kumaşın tasarımlarında da yer almıştır. Zerbeft kumaşı üretimi zor, karmaşık ve maliyetli olduğunu için, bu tür kumaşlar zarif ve değerli kategorisinde yer almaktadır. Tez bir nitel araştırmadır ve tezin yazıları kütüphane kaynakları kitap, makale internet sitesi ve kumaş uzmanları, kumaş dokucusu, Geleneksel El Sanatları hocaları ve özel koleksiyon sahipleri ile mülakat olarak görüşülmüştür.