Satış ve operasyon planlama olgunluk modeli: Bir uygulama

Satış ve Operasyon Planlama (S&OP), orta ve uzun vadede arz ve talebi dengelemeyi hedefleyen, bunu yaparken kuruluşların stratejik planlarına ve karlılığa odaklanan bir entegre planlama sürecidir. S&OP, artan küreselleşme, pazar belirsizliği ve müşteri talepleri karşısında kuruluşların rekabet güçlerinin artırılmasında çok önemli hale gelmiştir. Kuruluşların fırsat ve tehditlere karşı daha çevik aksiyon almalarını sağlar. Ancak kuruluşlar bu potansiyel faydaları elde etmek için sürecin ne kadar etkin kullanıldığını tespit etmelidir. Olgunluk Modelleri (OM), S&OP'nin mevcut durumunu değerlendirmeye yardımcı olur ve sürekli iyileştirmeye yol açar. Literatür, bir S&OP olgunluk değerlendirmesinin nasıl yapıldığını açıklamaktan yoksundur ve teorik olarak sağlam, titizlikle test edilmiş bir olgunluk modelinin nasıl geliştirileceğine dair çok az çalışma vardır. Bu, kuruluşların S&OP süreçlerinin olgunluğunu sürekli olarak değerlendirmek ve geliştirmek için kapsamlı bir model ihtiyacı olduğunu göstermektedir. Bu tez, kuruluşların mevcut durumunu değerlendirmeleri ve iyileştirme faaliyetlerinde bulunmalarını sağlayan bir yol haritası çizmeleri için teorik temellere dayalı, bilimsel yöntemler kullanılarak geliştirilmiş ve test edilmiş bir S&OP olgunluk modeli sunarak bu sorunu çözmeyi araştırmaktadır. Problemin çözümü için Tasarım Bilimi Araştırma yöntemi benimsenmiş modelin geliştirilmesi için metodolojik bir yaklaşım seçilmiştir. Literatürden tespit edilen boyut ve kriterler Delphi yöntemi ile doğrulanmış, AHP ve SWARA yöntemleri ile ağırlıkları tespit edilmiştir. Olgunluk ölçümü için bir öz değerlendirme anketi geliştirilmiş ve istatistiksel olarak test edilmiştir. S&OP OM beş olgunluk seviyesinden ve beş boyut ile yirmi dokuz alt kriterden oluşur. Geliştirilen S&OP OM 'nin uygulanabilirliği üç vaka analizi ile test edilmiş ve sonuçları uygulanabilir olduğunu göstermiştir. Ayrıca modelin etkinliği, faydası, yeterliliği ve kullanışlılığı değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler, S&OP OM 'nin uygulanabilir olduğu ve olgunluğu geliştirmek için önemli katkılar sağlayabildiğini göstermektedir. S&OP sürecinin firma performansı üzerine etkisi anket yöntemi ile araştırılmıştır. Elde edilen veriler sonucunda S&OP olgunluğunun firma performansı üzerinde pozitif ve anlamlı bir yönde etkisi olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.