Akdeniz Bölgesi'nde endüstri mirası

18. yüzyılda İngiltere'de başlayarak tüm dünyayı etkisi altına alan Endüstri Devrimi başta üretim yöntemlerinde, kent ve toplum yapısında büyük değişimler yaratmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nda 19. yüzyıl başlarında endüstrileşme girişimleri başlamıştır. Bu girişimler önce askeri endüstri dalında, daha sonra dokuma sektörü olmak üzere tarım kaynaklı endüstri dallarında görülmüştür. Zaman içinde teknolojinin gelişmesi endüstride büyük değişimlere neden olmuştur. Endüstri yapılarındaki ihtiyaçlar kısa sürede değişmiş ve yapılar yetersiz kalarak yenileri üretilmeye başlanmıştır. Yetersiz kalan birçok fabrika kaderine terk edilmiştir. Üretimini sürdüren fabrikalar ise, zor koşullarda çalışmaya devam etmektedir. Kent içerisinde kalan bu endüstri yapıları yok olma tehdidi ile karşı karşıya kalmıştır. Bu çalışmada Geç Osmanlı, Cumhuriyet ve 1950 Sonrası dönemlerde ülkemizin Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Adana, Antalya, Burdur, Hatay, Isparta, Mersin, Kahramanmaraş ve Osmaniye kentlerinin endüstri dinamikleri incelenerek günümüze kadar gelebilmiş endüstri yapıları saptanmıştır. Kaynaklarda Kahramanmaraş ve Osmaniye kentlerinde herhangi bir endüstri yapısına rastlanmamıştır. Adana, Antalya, Burdur, Hatay, Isparta ve Mersin kentlerinde bulunan 41 endüstri yapısı yapım yılları, üretim türleri, yapım teknikleri, mimari özellikleri, tescil durumu ve işlev bağlamında değerlendirilerek, kent ve topluma kazandırılması aşamasında yol göstermesi amacıyla rehber olması hedeflenmiştir. Anahtar Sözcükler: Akdeniz Bölgesi, Endüstri Mirası, Fabrika, Koruma