Savaş gemilerinde kullanılan tozaltı kaynak yönteminin parametrik incelenmesi

Bu çalışmada, DH36 kalite yapısal çeliğin düşük sıcaklıklarda tozaltı kaynak yöntemiyle birleştirilmesi sonrasında kaynak dikişlerinin mekanik ve yapısal bütünlüğü hem tahribatlı hem tahribatsız muayene yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Farklı parametrelerle hazırlanan 15 adet numune üzerinde çekme deneyi, eğme testi, radyografik muayene, gözle muayene ve penetrant testleri uygulanmıştır. Düşük sıcaklıkların olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla kaynak öncesi 100–200 °C aralığında ön tavlama yapılmış, böylece soğuma hızının dengelenmesi ve çatlak riskinin azaltılması hedeflenmiştir. Çekme testleri sonucunda ortalama akma dayanımı 504,6 MPa, kopma dayanımı 517,0 MPa ve uzama oranı %8,88 olarak elde edilmiştir. Standart sapma değerlerinin düşük olması, mekanik özelliklerin numuneler arasında homojen olduğunu göstermektedir. Ancak SBTÜ 1 numunesinin çekme dayanımı 497 MPa ile minimum değerin altında kalarak olumsuz değerlendirilmiştir. Bu durum, uygun olmayan kaynak parametrelerine bağlanmıştır. Radyografik muayenede SBTÜ 12 ve SBTÜ 14 numunelerinde sıralı gözenek hataları tespit edilmiş olup, tel kirliliği, yüksek nem içeriği veya aşırı kaynak hızının bu kusurların kaynağı olduğu değerlendirilmiştir. Eğme testlerinde herhangi bir çatlak veya kopma gözlenmemiştir. Gözle muayenede SBTÜ 6 ve SBTÜ 8 numunelerinde metalsel banyo delinmesi belirlenmiş, kök paso veya bakır altlık kullanımının uygun olacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak SBTÜ 15, 4, 7, 10, 5, 6, 3 ve 16 numunelerinde kullanılan parametreler başarılı bulunmuştur. Çalışma, uygun kaynak parametreleri seçildiğinde DH36 çeliğinin düşük sıcaklıklarda güvenle birleştirilebileceğini ve ağır imalat sanayinde yüksek performans sağlayabileceğini göstermektedir.