Şavşat yöresindeki Doğu Karadeniz göknarı (Abies nordmanniana supsp. nordmanniana) tohum meşcerelerinin tohum özellikleri

Bu çalışma ile Şavşat Yöresinde bulunan Doğu Karadeniz Göknarı (Abies nordmanniana supsp. nordmanniana (stev)Spach.) tohum meşcerelerinin tohum özelliklerinin belirlenmesi, yıllara göre değişimi ve tohum meşcerelerinin birbirleriyle olan ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.Artvin - Şavşat yöresinde üç adet Doğu Karadeniz Göknarı tohum meşceresi (Yayla, Veliköy ve Meydancık) mevcuttur. Zengin tohum yılı olan 2009 ve zayıf tohum yılı olan 2010 yıllarında her bir tohum meşceresinde, fenotipik olarak tohum ağacı olabilecek nitelikteki ağaçlardan elde edilen tohumların, genişliği (mm), kalınlığı (mm), boyu (mm), 1000 tane ağırlığı (gr), doluluk oranı (%), çimlenme yüzdesi (%) ve çimlenme hızları (gün) belirlenmiştir.Tohumların boyu, genişliği, kalınlığı, 1000 tane ağırlıkları, doluluk oranları, çimlenme yüzdeleri ve hızlarında tohum toplanan meşcereler arasında istatistiksel açıdan (?<0,05) farklar bulunmuştur. 2009 yılında toplanan tohumlardan elde edilen verilere göre, en yüksek ortalama tohum kalınlığı (2,91 mm), tohum genişliği (5,03 mm) ve 1000 tane ağırlığı (46,23 gr) ile Yayla tohum meşceresinden, en yüksek ortalama tohum boyu (11,90 mm) ve doluluk oranı (%71,6) ile Meydancık tohum meşceresinden toplanan tohumlardan elde edilmiştir.2010 yılında toplanan tohumlardan elde edilen verilere göre, en yüksek ortalama tohum kalınlığı (3,22 mm), tohum genişliği (5,64 mm) ve tohum boyu (12,35 mm) Veliköy tohum meşceresinden, 1000 tane ağırlığı (82,92 gr) ile Meydancık tohum meşceresinden, doluluk oranında ise (%79,9) Yayla tohum meşceresinden toplanan tohumlarda elde edilmiştir. Ayrıca 2009- 2010 yılı değerleri karşılaştırıldığında 2010 yılı değerlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Doğu Karadeniz Göknarı, Abies nordmanniana subsp. nordmanniana, tohum meşceresi, tohum özellikleri, çimlenme yüzdesi, çimlenme hızı, Şavşat.