Savunma harcamalarının çevresel ve ekonomik etkileri: Türkiye için ampirik bir inceleme

Askeri harcamalar bir ülkenin güvenliği için zaruridir ancak bu harcamaların ekonomik ve çevresel etkileri bulunmaktadır. Askeri harcamalar ve ekonomik büyüme ilişkisi geçmişte iktisatçılar tarafından yaygın olarak analiz edilmiş, bu harcamaların çevresel etkileri ise genellikle karbon emisyonları üzerinde değerlendirilmiştir. Ancak karbon emisyonları çevresel sorunların sadece talep yanını göstermekte ve arz yönünü ihmal etmektedir. Bu ihmali önlemek için bu çalışma askeri harcamaların yük kapasitesi faktörü üzerindeki etkilerini Türkiye için 1985-2022 döneminde analiz etmektedir. Yük kapasitesi faktörü küresel hektar alan olarak hem insanlığın çevreye verdiği zararı hem de bu zararı doğanın karşılama gücünü yansıtmaktadır. Bu nedenle askeri harcamaların yük kapasitesi faktörü üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi daha kapsamlı bir çevresel analize imkan tanımaktadır. Çalışma ampirik analiz için Johansen-Juselius eşbütünleşme testi, tam modifiye edilmiş en küçük kareler yaklaşımı ve kanonik eşbütünleşme regresyonu (CCR) tahmincisini kullanmaktadır. Ampirik analizin sonuçları petrol tüketiminin ekonomik büyümeyi desteklediğini, askeri harcamaların ise ekonomik büyüme üzerinde olumsuz bir rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca, askeri harcamalar ve ekonomik büyüme yük kapasitesi faktörünü azaltarak çevresel kaliteyi olumsuz yönde etkilemektedir. Jeopolitik riskin ise ekonomik büyüme ve yük kapasitesi faktörü üzerinde herhangi anlamlı etkisi bulunmamaktadır. Bu bulgular askeri harcamaların hem çevre hem de ekonomik büyüme üzerinde olumsuz etkisinin olduğunu göstermektedir. Türkiye bu bulguları dikkate alarak askeri sektör alanında çevreci uygulamaları teşvik etmelidir.