Sayı Menzili Testi: 50 yaş ve üzeri Türkiye örneklemi için norm belirleme çalışması

Sayı Menzili Testi (SMT), dikkat ve çalışma belleğinin değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan ve ileri sayı menzili (İSM) ve geri sayı menzili (GSM) olarak iki alt bölümden oluşan bir nöropsikolojik testtir. SMT'nin iki farklı puanlama yöntemi bulunmaktadır. Daha önce ülkemiz için toplam ileri ve geri sayı menzili puanlarının geçerlik-güvenirlik ve norm çalışması BİLNOT bataryası kapsamında yapılmıştır. Ancak, ülkemizde sıklıkla en uzun (maksimum) ileri/geri sayı menzili puanları kullanılmakta ve bu puan türleri için ayrıntılı norm verilerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın norm belirleme aşamasına yaş, eğitim ve cinsiyet değişkenlerine göre tabakalandırılmış 50-83 yaş aralığında 340 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Demografik değişkenlerinin SMT puan türleri üzerindeki göreli katkıları çoklu doğrusal regresyon analiziyle değerlendirilmiş; değişkenlerin ana etkileri ve birbirleri arasındaki etkileşimler 3x3x2 ANOVA deseniyle incelenmiştir. Yaş ve eğitim değişkenlerinin İSM, GSM ve sayı menzili toplam puanlarının varyansına anlamlı katkısı saptanmış; faktöryel ANOVA'da aynı puan türleri üzerinde ana etkileri bulunmuştur. İleri analizlerde, bu puan türlerinde tüm eğitim grupları arasında anlamlı fark bulunmuş; ancak, 50-59 ve 60-69 yaş grupları arasında hiçbir SMT alt puanı açısından fark gözlenmemiştir. Bu doğrultuda, norm değerleri bu iki yaş grubu birleştirilerek 50-69 yaş ve 70-83 yaş grupları için oluşturulmuştur. Cinsiyet değişkeninin İSM ve sayı menzili toplam puanlarının varyansını açıklamada anlamlı katkısı bulunmuş; faktöryel ANOVA'da aynı puan türleri üzerinde ana etkisi gözlenmiştir. Norm değerleri İSM, GSM ve sayı menzili toplam puanları için cinsiyete göre ayrı ayrı hazırlanmıştır. Sonuç olarak, ülkemizde sıklıkla kullanılan en uzun ileri/geri sayı menzili puanlarının 50-83 yaş aralığındaki bireyler için tabakalandırılmış norm değerleri uygulayıcı ve araştırmacıların kullanımına sunulmuştur.