Sıcak daldırma galvanizlemede kullanılan nikel alaşımlarının kalite ve maliyete etkisinin araştırılması

Atmosferik korozyona maruz kalan dış cephe uygulamalarında kaplanmamış malzemelerin korozyon sonucu ortaya çıkan hasar maliyetleri, metallerin kaplanmasını veya korozyondan korunmasını zorunlu kılmaktadır. Korozyondan korunmak için farklı kaplama sistemleri geliştirilmiştir. Bu sistemler içinde, sıcak daldırma galvaniz yöntemi kullanılan yaygın yöntemlerden bir tanesidir. Bu yöntemde çelik malzemeler ön işlem basamaklardan geçmek sureti ile 450 oC de eriyik halde bulunan çinko kazanına daldırılarak kaplama işlemi gerçekleştirilir ve genellikle > 55 µm kaplama kalınlıklarında galvaniz kaplanmış malzemeler elde edilir. Çinko'nun ton fiyatının 3.000$ üzerinde olması tüm galvaniz yapan işletmelerin ana amacını çinko sarfiyatını azaltmak üzerine toplamıştır. Bu çalışmada, <%0,03 ve %0,14-0,25 Si içeriğine sahip olan farklı bileşimli düşük karbonlu çelikler, farklı Ni içeriğine sahip banyolarda sıcak daldırma galvaniz yöntemi ile çinko kaplanmışlardır. Kaplama işleminin yapıldığı çinko eriyik havuzu, %Ni oranı <%0,03 ve >%0,03 olmak üzere ikiye ayrılmış ve numunelerin kaplama kalınlıkları belirlenmiştir. Bu işlemler esnasında toplanan veriler, çoklu regresyon analizi ve diğer istatistiki yöntemler ile irdelenmiştir. Ni öncelikle olmak üzere Ni, Pb, Bi elementlerinin birlikte kaplama kalınlığı üzerine etkileri araştırılmış ve yine optimizasyon analizi ile kaplama kalınlığını düşürmek için optimum değerler belirlenmiştir. Kullanılan toz nikel ile tablet nikelin karşılaştırılması için, çinko daldırma sırasında oluşan dip dros ve yüzey külünden alınan numunelerin kimyasal bileşimini belirlemek için XRF testi kullanılmış ve fazla Ni' in dros ile kaybolan miktarı belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen analiz değerlerine göre, Ni kullanımı ile sıcak daldırma galvaniz tesisinde elde edilebilecek potansiyel kazanç miktarı 27,85$/ton olarak hesaplanmıştır. Buna göre ülkemizde sıcak daldırma ile üretim yapan bir tesiste aylık ortalama 50.000-60.000 $/ay değerinde bir çinko tasarrufu sağlanabileceği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sıcak daldırma galvaniz, Nikel, maliyet, kalite