Sıcak ve soğuk ısı uygulamasının diz eklemi propriyosepsiyonuna etkisi

Amaç: Propriyosepsiyon, eklemlerin, vücudun uzuvlarının ve bunlara etkiyen güçlerin beyin tarafından algılanarak duruma özgü refleks yanıtlarla, yaralanmayı önleyecek yeni pozisyonun oluşturulması olarak tanımlanabilir. Bandajlama, breysleme, kas yorgunluğu, egzersiz ya da cerrahi tedavi gibi birçok faktörün propriyosepsiyonu olumlu ya da olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir. Sıcak ya da soğuk uygulamalarının propriyosepsiyona etkileri ise bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, sıcak ve soğuk uygulamanın normal bireylerin dizlerinde propriyosepsiyonu etkileyip etkilemediğini ortaya koymaktır.Gereç ve Yöntem: Yaşları 19 ile 28 arasında değişen (x= 22.2 ± 2.5), tümünün dominant dizi sağ taraf olan ve hiçbir diz sorunu bulunmayan 13'ü kadın, 14'ü erkek 27 Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencisi çalışmaya alındı. Deneklerin ısı uygulamasından önce her iki dizlerinin propriyosepsiyonları ölçüldü. Daha sonra 10 dakika süreyle sıcak uygulama, bir hafta sonra da aynı süreyle soğuk uygulama yapıldı. Aynı propriyoseptif ölçümler sıcak ve soğuk uygulamadan sonra tekrarlandı. Propriyoseptif ölçüm için 10'ye duyarlı dijital gonyometre kullanılarak, açı tekrarlama testi uygulandı. Verilerin istatistiksel analizi için Mann-Whitney U, Wilcoxon Signed Ranks, T-test ve Pearson Correlation testleri kullanıldı.Bulgular: Sıcak uygulama dizin ileri fleksiyon derecelerinde propriyosepsiyonu anlamlı ölçüde iyileştirdi. Soğuk uygulama ise hem erken hem de ileri fleksiyon derecelerinde propriyosepsiyonu kötüleştirdi. Sıcak ya da soğuğun dizin propriyoseptif düzeyinde oluşturduğu değişiklikten erkekler ve nondominant taraf daha fazla etkilendi.Yorum: Bu çalışmanın sonuçları, normal bireylerde propriyosepsiyonu sıcak uygulamanın iyileştirdiğini, soğuk uygulamanın kötüleştirdiğini, bu etkilerin kadın-erkek ve dominant-nondominant taraflarda farklı olduğunu göstermektedir. Spor yaralanmalarının önlenmesi ya da tedavisi sırasında bu etkiler dikkate alınmalıdır.Anahtar Kelimeler: Propriyosepsiyon, Sıcak, Soğuk, Spor, Yaralanmalar