Sıçan modelinde melfalan kaynaklı erken dönem yumurtalık yetmezliğinin değerlendirilmesi

Günümüzde tedavi uygulamaları, kanserli genç hastaların uzun süreli sağ kalımını artırmıştır. Ancak, modern kemoterapi rejimleri ovaryum hasarına ve kısırlığa ve sonuçta prematüre ovarian yetmezliğine (POI) neden olabilirler. Bu çalışmanın amacı, melpalanın uygulamasının sıçan ovaryumu üzerine etkilerini histopatolojik, immunohistokimyasal, biyokimyasal düzeyde değerlendirmektir. Bu çalışmada 36 adet dişi Wistar sıçan kullanıldı. POI modelini oluşturmak için sıçanlar kontrol ve POI grupları olmak üzere iki gruba ayrıldı. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmadı. POI oluşturmak için tek doz 5 mg/kg melfalan intraperitoneal enjeksiyonu uygulandı. POI grubundaki hayvanlar sakrifikasyon zamanına göre dört alt gruba ayrıldı; Grup A melfalan uygulandıktan 24 saat sonra, Grup B dört hafta sonra, Grup C sekiz hafta sonra ve Grup D 9 hafta sonra sakrifiye edildi. Çalışma sonunda, yumurtalıklar histopatolojik ve immunohistokimyasal araştırmalarda kullanıldı. Serum AMH, FSH, E2 ve PR hormon düzeyleri ölçüldü. İmmonohistokimyasal yöntemler ile IL-1β, CRP, TNF-α, IL-6 ve IFB değerlendirildi. Serum ve doku örneklerinde BUN, CAT, GSH, MDA, SOD, CR, TAS, TOS ve OSI değerleri ölçüldü. Melfalan uygulanan gruplara ait ovaryumlarda, tüm foliküllerde hasar vardı ve atrezi vardı, hem oositlerde hem granulosa hücrelerinde hasar gelişmişti. Konjesyon, kanama, lökosit infiltrasyonu, interstisyel ödem, fibrozis ve nekrotik hücreler tespit edildi. Melfalan uygulanan bütün gruplarda IL-6, IL-1β, CRP, TNF-α ve IFB için immunoreaktivite vardı. Melfalan FSH ve LH değerlerinde artışa, AMH, E2 ve prolaktin düzeylerinde azalmaya neden oldu. Melfalan hem serum hem dokuda BUN, CAT, GSH, MDA, SOD, TAS, TOS, OSI değerlerinin değişimine sebep olmuştur. Bu bulgular melfalan uygulaması ile deney hayvanlarında POI'nin geliştiğini göstermektedir. Fibroz dokuda artış, vasküler bozukluklar, hormon değerlerindeki değişiklikler histopatolojik bulgular ile uyumludur. Melfalan ovaryumlarda enflamasyon sürecin gelişimine katkı sağlamaktadır. Antioksidan protein düzeylerinde değişiklik gözlendi. Sonuç olarak, melfalan sıçanlarda primordial ovaryum yetmezliğin gelişmesine sebep olmuştur.