Sıçanlarda arteminin farklı nöroanatomik bölgelerdeki postnatal gelişim sürecine olan etkisinin incelenmesi

Amaçlar: Artemin, glial hücre kaynaklı nörotrofik faktör ailesinin dört üyesinden birisidir. Artemin, sinir sisteminin gelişimi, nöronal farklılaşma, nöronal sağkalım ve nörit gelişiminde rol oynar. Çalışmamızda arteminin sıçanlarda merkezi sinir sisteminin farklı nöroanatomik bölgelerindeki postnatal gelişim üzerine etkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: 9, 41 ve 70 günlük Wistar albino erkek sıçanlardan üç grup oluşturulmuştur; her bir grupta 10 hayvan yer almıştır. Denekler 50 mg/kg ketamin +10 mg/kg ksilazin anestezisi altında sakrifiye edilmiştir. Sakrifikasyon sonrası her deneğin prefrontal korteks (PFK), striatum ve serebellumları sıçan beyin atlasına göre çıkarılmıştır. Elde edilen numunelerde ELISA yöntemi ile artemin protein düzeyleri, qRT-PCR yöntemi ile de arteminin koreseptörü olan GFRα3 mRNA düzeyleri ölçülmüştür. İstatistiksel analiz için One-way Anova testi kullanılmıştır. Bulgular: Her bir beyin bölgesinde yaşlara göre kıyaslama yapıldığında, artemin düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Yaşlara göre bakıldığında, serebellumda 41 günlük (adolesan) sıçanların GFRα3 mRNA düzeylerinin 9 günlük sıçanlardan anlamlı olarak yüksek olduğu görülmüştür. Bölgesel olarak bakıldığında, serebellum artemin düzeyleri üç yaş grubunda da diğer bölgelerden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. GFRα3 mRNA düzeylerinin bölgesel dağılımı incelendiğinde, her yaş grubunda bölgeler arasında bazı anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, sıçanlarda merkezi sinir sisteminin postnatal gelişim sürecinde, artemin protein ve GFRα3 mRNA düzeylerini inceleyen ilk çalışmadır. Her bir bölgede, yaşlara göre kıyaslama yapıldığında artemin düzeyleri arasında anlamlı herhangi bir farklılık bulunmamıştır. Serebellum artemin düzeyleri üç yaş grubunda da diğer bölgelerden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. GFRα3 mRNA düzeyleri ise serebellumda adolesan dönemdeki deneklerde 9 günlüklerdeki düzeylerinden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Serebellum, artemin ve/veya GFRα3 düzeylerini etkileyecek faktörlere karşı diğer bölgelerden özellikle adolesan dönem ve sonrasında daha hassas olabilir. PFK ve striatumdaki artemin düzeyleri arasındaki benzerlikler ve iki bölge arasındaki artemin protein ve GFRα3 mRNA düzeyleri arasındaki bazı korelasyonlar, bu bölgeler arasında arteminin taşınıyor olabileceğini düşündürmektedir.