Sıçanlarda oluşturulan deneysel subaraknoid kanama sonrası gelişen gecikmiş serebral vazospazmda 2APB'nin doz bağımlı etkisi

Amaç: Serebral vazospazm, subaraknoid kanamalı hastalarda mortalite ve morbiditeyi en çok etkileyen komplikasyonlardan biridir. Fizyopatolojisi, önlenmesi ve tedavisi tam olarak anlaşılamadığından, beyin cerrahisi pratiğinde ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Bu çalışmada, erken dönemde etkisi araştırılmış ve anlamlı bulunmuş olan 2-Aminoetoksi difenil borat (2APB)'ın gecikmiş serebral vasospazmda doza bağlı etkisi karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu deneysel çalışma 60 adet erişkin 300-350 gr ağırlığında wistar cinsi erkek rat üzerinde yapıldı. Tekli kanama modeli ile subaraknoid kanama oluşturuldu. Ratlar 4 gruba ayrıldı: 1.grup (Kontrol), 2.grup (Sham), 3.grup (2APB 0,5mg/kg), 4.grup (2APB 2mg/kg), İlaçlar intraperitoneal olarak 5 gün boyunca günde tek sefer verildi. 5 günün sonunda ratlar sakrifiye edildi. Histopatolojik olarak baziler arter çapı ve duvar kalınlığı ölçüldü, biyokimyasal olarak da rat serumundan TAS (total antioksidan durum) ve TOS (total oksidan durum) seviyeleri değerlendirildi. Bulgular: Subaraknoid kanama oluşturulmuş ratlarda 2-APB'nin doza bağlı arter çapı, duvar kalınlığı, VEGF H-Score (vasküler endotelyal büyüme faktörü), TOS, TAS ve OSI (oksidatif stres indeksi) parametreleri üzerindeki etkisi değerlendirilmiş olup istatistiksel olarak vazospazmda olumlu etkileri olduğu ancak oksidatif stres faktörleri üzerinde anlamlı etkisi olmadığı bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışma 2-APB'nin subaraknoid kanama sonrasında gelişen vazospazmın önlemesinde ve tedavi edilmesinde etkili olabileceğini ortaya koymuştur. Ancak 2-APB'nin klinik kullanıma girebilmesi için daha fazla deneysel ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Subaraknoid kanama, serebral vazospazm, kalsiyum kanal blokörü, 2APB.