Sıçanlarda siklofosfamid ile oluşturulan deneysel ovaryum hasarı üzerine gallik asit'in etkileri

Amaç: Bu çalışmada; sıçanlarda CP uygulanması ile oluşan ovaryum hasarına karşı GA'nın profilaktik etkilerinin histolojik ve biyokimyasal yöntemlerle araştırılması amaçlandı. Metotlar: Araştırma için 32 adet Sprague Dawley ırkı erişkin dişi sıçan rastgele 4 eşit gruba (Kontrol, CP, GA, CP+GA) ayrıldı. Tüm denekler deneyin 1. ve 8. gününde tartıldı. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmadı. CP grubuna deneyin 7. gününde 150mg/kg intraperitoneal CP uygulandı. GA grubuna deneyin 1. gününden itibaren 7 gün boyunca günlük 20mg/kg GA oral gavaj yoluyla uygulandı. CP+GA grubuna deneyin 1. gününden itibaren 7 gün boyunca, oral gavaj yoluyla günlük 20mg/kg GA ve 7. günde 150mg/kg intraperitoneal CP uygulandı. Deneyin 8. günü sıçanlardan kan örnekleri alındı ve ovaryumları çıkarıldı. Sağ ovaryum histopatolojik değerlendirmeler için sol ovaryum biyokimyasal analiz için kullanıldı. Kesitler hematoksilen-Eozin, Masson trikromu, Periyodik Asit-Schiff ve TUNEL yöntemiyle boyandı. Histopatolojik değerlendirmeler, folikül sayımı ve skorlama yapıldı. Biyokimyasal analizde glutatyon peroksidaz (GPX), süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), malondialdehit (MDA), doku anti Müllerian hormon (AMH), serum AMH düzeylerine bakıldı. Bulgular: CP grubunda foliküler hücre dejenerasyonu, kontrol ve GA grubuna göre anlamlı olarak artmıştı. CP+GA grubunda foliküler hücre dejenerasyonu, CP grubuna göre anlamlı olarak azalmış olup, kontrol ve GA grubuna göre yüksekti. GA grubu kontrol grubuna benzer morfolojideydi. CP grubunda Aİ kontrol ve CP+GA gruplarına göre artmıştı. Primordiyal folikül sayısı CP grubunda, kontrol ve CP+GA gruplarına göre azalmıştı. CP grubunda kontrol ve GA gruplarına göre unilaminar primer folikül sayısı azalmış, atretik folikül sayısı artmıştı. CP+GA grubunda unilaminar primer folikül sayısı kontrol grubuna göre azalmış olup atretik folikül sayısı kontrol ve GA gruplarına göre yüksekti. CP grubunda MDA kontrol ve GA gruplarına göre yüksekti. CP+GA grubunda MDA seviyesi CP grubuna göre azalmıştı. SOD aktivitesi; CP grubunda kontrol, CP+GA ve GA gruplarına göre azaldı. CAT aktivitesi, CP+GA ve GA gruplarındadiğer gruplara göre yüksekken, CP grubunda kontrol grubuna göre azalmıştı. Doku AMH değerleri CP grubunda kontrol grubuna göre azaldı. Serum AMH değeri GA grubunda diğer gruplarına göre yüksekti. Sonuçlar: CP'nin erişkin sıçan ovaryumunda neden olduğu folikül hücre hasarını önlemede GA'nın etkili olabileceği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Siklofosfamid, Gallik Asit, Ovaryum, İnfertilite.