Seçilmiş üstün özellikli melez kayısı genotiplerinin verim ve meyve kalite özellikleri ile biyokimyasal içeriklerinin belirlenmesi

Bu çalışma İnönü Üniversitesi Kayısı Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğünde 1999 yılında başlatılan "Çok Amaçlı Kayısı Islah Projesi" kapsamında erkenci kayısı çeşitlerinin geliştirilmesi amacıyla yapılan melezleme çalışmaları sonucu ıslah edilen kayısılar üzerinde yürütülmüştür. Bu amaçla elde edilen 11 melez genotip ile 3 referans çeşit (Ninfa, Hasanbey, Dilbay) aynı arazide yetiştirilerek meyve kalite özellikleri bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışma kapsamında genotiplere ait ilk ve son çiçeklenme tarihleri, meyve olgunlaşma süreleri kaydedilmiş olup, meyve kalite özelliklerinden meyve ağırlığı, çekirdek ağırlığı, et/çekirdek oranı, suda çözünür kuru madde miktarı (SÇKM), titre edilebilir asit (TA) değerleri belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca yaygın fenolik bileşiklerden Gallik asit, Kateşin, Klorogenik asit, Epigallokateşin gallat, Epikateşin, Rutin, Naringin, Kuerçetin içerikleri belirlenmiştir. İncelenen özelliklerin tümünde genotipler arasındaki farklar istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Çalışma kapsamında yer verilen genotiplerde tam çiçeklenmeden meyve hasat tarihine kadar geçen gün sayıları 74 ile 102 gün arasında değişmiştir. Seçilen genotiplerde incelenen fiziksel parametrelerden ortalama meyve ağırlığı 31.44 g ile 72.54 g, çekirdek ağırlığı 1.97 g ile 3.75 g, et/çekirdek oranı 9.60 ile 18.79 arasında değişmiştir. Kimyasal parametrelerden SÇKM % 10.07 ile % 18.26, TA % 0.59 ile % 1.77 arasında değişmiştir. Meyve ağırlığı, çekirdek ağırlığı, et/çekirdek oranı, SÇKM ve TA değerlerinde genotipler arasındaki toplam varyans değerleri ise sırasıyla % 13.0, % 12.7, % 13.7, % 5.4 ve % 10.9 olarak tespit edilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda referans çeşitler ile karşılaştırıldığında meyve kalite özellikleri ve erkencilik bakımından 4 genotip erkenci yeni kayısı çeşit adayı olarak ümitvar bulunmuştur.