Şef/garsonluk mesleği üzerine sosyolojik bir araştırma: Elazığ ili örneği

Meslek, insanların yaşamlarını devam ettirebilmesi amacıyla geçmişten günümüze kadar belirli yöntemler sayesinde öğrenilerek insanların hayatına giren, kişilerin toplumsal yapıya dâhil olmasını sağlayan, kişiler hakkında bilgi veren, tek bir bakış açısı ile tanımlanması zor bir kavramdır. Şef/garsonluk mesleği ise diğer bütün meslekler içerisinde icra ettikleri hizmete karşılık aldıkları değer ve mesleğin önemi açısından diğer profesyonel mesleklerle eş değerdir. Şef/garsonlar yerine getirdikleri hizmetlerle hem maddi hem de manevi anlamda insanları tatmin etmeyi, aldıkları hizmet bağlamında belirli bir doyuma ulaşmalarını ve dolayısıyla onların mutlu olmalarını sağlamaktadır. Günümüzde bunu başaran az sayıda meslek bulunmaktadır. Bu bağlamda 'Şef/Garsonluk Mesleği Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma: Elazığ İli Örneği' adlı araştırma, şef/garsonların anlam dünyalarını deşifre etmeyi amaçlamaktadır. Şef/garsonlarla gerçekleştirilen görüşmeler çerçevesinde şef/garsonluğun az bilinen özellikleri, belirli temalar bağlamında değerlendirilmektedir. Alan araştırmasına dayanan bu yüksek lisans tezi, Elazığ/Merkez ilçesinde restoran ve lokanta sektöründe, gündelik ya da uzun süreli bir şekilde istihdam edilen 13 şef/garsona amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak 30 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler yapılan gözlemler ve enformel görüşmelerle desteklenmiştir. Araştırma bulguları çerçevesinde şu tespitlere ulaşılmıştır: Restoran ve lokanta sektöründe çalışan şef/garsonların genel olarak belli yaşı geçmiş iş tecrübesi olarak olgunluk seviyesine ulaşmıştır Bu meslek ile tanışmada daha çok iş arama ve aileye destek olma temel etkendir. Şef/garsonluk, belirli aşamaları içerecek biçimde yapılandırılmış bir meslektir. Genel olarak çalıştıkları saatler ve sosyal haklarından ötürü sosyal hayatları olumsuz etkilenmektedir. Diğer meslek gruplarına göre tatmin olma durumları daha yüksek olduğu gibi diğer mesleklere göre iş yoğunlukları da fazla olmaktadır. İnsanlarla iletişim konusunda uzmanlaşmış olan şef/garsonlar bu durumu kendilerine avantaj olarak görmekte, bu durum dışında karşılaştıkları sorunlar şef/garsonlar açısından yaptıkları mesleği dezavantajlı kılmaktadır. Şef/garsonluk mesleğinde oluşan kalifiye eleman eksikliğinden dolayı işsiz kalma durumu ortadan kalkmaktadır. Şef/garsonlar genellikle sezondan ötürü pek bir birikim yapamamakla beraber şans oyunlarına karşı da temkinli davranmaktadırlar. Dini açıdan şef/garsonluk mesleği veya yemek sektöründe her hangi bir kısıtlama bulunmamaktadır. Yeni dönemle beraber ortaya çıkan fastfood yemek tarzı mesleğin ileriki dönemleri açısından şef garsonları ve işletmeleri etkilemektedir.