Şeffaf plaklar ve sabit mekaniklerle yapılan ortodontik tedavilerde hasta perspektifi

Bu çalışmanın amacı şeffaf plaklar (ŞP) veya sabit ortodontik tedavi (SOT) mekanikleri ile tedavisine başlanan hastaların tedavi başındaki beklentilerini, tedavi sistemini seçme motivasyonlarını, tedavi boyunca yaşadıkları psikososyal ve fiziksel rahatsızlıklar ile ağrı düzeylerini, 6 aylık tedavi sonundaki memnuniyetlerini karşılaştırmaktır. Çalışmaya 16 yaşın üzerinde, şiddetli transversal, vertikal veya sagittal dental problemi olmayan, kolay-orta derecede maloklüzyon şiddetine sahip ve her iki dental arkta diş çekimi gerekmeden tedavi edilmesi planlanan 44 katılımcı dahil edilmiştir. Başkent Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'nda ve 4 farklı özel klinikte tedavi edilen hastalar tedavi seçeneği tercihlerine göre ŞP ve SOT gruplarına ayrılmıştır. Tedavi başı anketleri ile hastaların demografik verileri ve tedaviden beklentileri değerlendirilmiştir. Tedavinin birinci (T1), üçüncü (T2) ve altıncı (T3) ayları sonunda elde edilen anketlerde hastaların memnuniyet, psiko-sosyal ve fiziksel rahatsızlık düzeylerinin değerlendirilmesinde "Visual Analog Scale" (VAS) kullanılmıştır. Tedavi başlangıcında ŞP grubundaki hastaların estetik ve konfora dair beklentileri mevcutken; SOT grubunda yer alan hastalarda ekonomik beklentiler, tedaviye duyulan güven ve tedavi süresinin hızlı olacağının düşünülmesi gibi faktörler ön plana çıkmıştır. Her iki grupta da sosyal çevreden olumsuz tepkiler, görünüme bağlı rahatsızlık, sosyal yaşam ve günlük aktiviteler üzerindeki etki T1'de en yüksek ölçülmüş ve zamanla azalma eğilimi göstermiştir. Sosyal yaşama etki, tedavi sistemine uyum sağlama zorluğu, dış görünüşe bağlı rahatsızlık ve hijyen sağlamada zorluk ŞP grubunda SOT grubuna göre daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Ağrı düzeyi her iki grupta da tüm dönemlerde benzerdir. ŞP grubunda dil rahatsızlığı, SOT grubunda dudak ve yanak rahatsızlığı daha sık bildirilmiştir. Şeffaf plak tedavi ücretlerinin daha yüksek olmasına rağmen, ŞP grubundaki hastalar tedavi maliyetinden SOT grubundaki hastalara göre daha memnun olduklarını belirtmişlerdir. Tedavi süreci ile ilgili memnuniyet gruplar arasında benzer bulunmuştur. Hastalar şeffaf plaklarla tedavide labial sabit ortodontik tedaviye göre tüm zaman dilimlerinde benzer ağrı ve memnuniyet düzeyleri gösterirken, daha az psiko-sosyal ve fiziksel rahatsızlık yaşadıklarını belirtmişlerdir. Her iki grupta da hastalar beklentileri doğrultusunda tedavi sürecinden memnun olduklarını; %85'ten fazlası aynı mekaniklerle tekrar tedavi edilmek istediklerini belirtmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Şeffaf Plak, Aligner, Sabit Ortodontik Tedavi, Hasta Perspektifi, Hasta Memnuniyeti, Hasta Konforu, Anket Çalışması