Şeftali, nektarin ve kayısılarda şarka hastalığına dayanıklılık ıslahı üzerine araştırmalar

Bu çalışmada, melezleme ıslahı yöntemi ile Şarka hastalığına dayanıklı şeftali, nektarin ve kayısı bireyleri elde etmek amaçlanmıştır. Erik beneklenme virüsünün (Plum pox virus) sebep olduğu "Şarka hastalığı," sert çekirdekli meyvelerin en önemli hastalığıdır. Bu hastalık hemen hemen tüm sert çekirdeklilerde görülmekte, ancak ekonomik olarak özellikle kayısı, erik ve şeftalilerde önemli zararlara yol açmaktadır. Şarka ileriki yıllarda ülkemiz içinde tehdit oluşturabileceğinden yürütülen bu araştırmada, Türkiye için önemli olan yerli kayısı çeşitler ile ticari öneme sahip şeftali ve nektarin çeşitlerinde melezleme ıslahı yolu ile Şarka hastalığına karşı dayanıklı çeşitlerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Bunun için Yerli kayısı çeşitleri Hacıhaliloğlu ve Kabaaşı ile Şarka'ya dayanıklı olduğu bilinen yabancı kayısı çeşitleri; Stark Early Orange, Rojo Pasion, Murciana, ayrıca Prunus davidiana klonu P1908 (şeftali) çeşitleri ile melezlemeler yapılmıştır. Şeftalilerde ise, ticari şeftali ve nektarin çeşitleri olan Flored ve Carolina dayanıklı genotiplerden Stark Early Orange ve P1908 (şeftali) çeşitleri melezlenmiştir. Elde edilen melez bireylerde markır seleksiyonu ile ilgili genin varlığı araştırılmış, dayanıklı olduğu varsayılan genotipler tespit edilmiştir. Toplam 12 kombinasyona (FLxSEO, FLxP1908, CLxSEO, CLx1908, KAxSEO, KAxP1908, HHxSEO, HHxP1908, MRxHH, MRxKA, RPxSEO, RPxKA) ait toplam 365 melez bireyde SSR markırları (P GS1.21, PGS1.24 ve ZP002) ile yapılan PCR testlerinde 138 melez bireyin gelecekte yapılacak çalışmalar için umut veren genotip olarak varsayılacağı tespit edilmiştir.